Năm 2025 đã chứng kiến một hành trình bùng nổ "vô tiền khoáng hậu" của thị trường vàng với mức tăng kỷ lục 70% trên toàn cầu và chạm ngưỡng 159 triệu đồng tại Việt Nam. Điều gì đã tạo nên xung lực tăng trưởng phi mã này và liệu "ánh hào quang" có tiếp tục duy trì trong năm 2026? Bài viết phân tích sâu sắc các yếu tố cốt lõi từ chính sách tiền tệ của Fed, biến động địa chính trị đến cấu trúc cung - cầu dịch chuyển. Đồng thời, hé lộ dự báo từ các định chế tài chính hàng đầu về cột mốc 5.000 USD/Oz và chiến lược đầu tư vàng tối ưu cho năm mới.
Tổng quan thị trường vàng (Xem báo cáo chi tiết tại đây)
Năm 2025 ghi dấu một hành trình bùng nổ lịch sử của thị trường vàng khi giá liên tục thiết lập những kỷ lục chưa từng có trên cả phương diện quốc tế và tại Việt Nam. Trên thế giới, giá vàng ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ năm 1979 (xấp xỉ 70%), chinh phục mốc 4.526 USD/Oz vào cuối năm và duy trì ổn định trên ngưỡng 4.480 USD/Oz.
Tại thị trường Việt Nam, giá vàng miếng SJC và vàng nhẫn cũng "dậy sóng" với mức tăng đột phá lần lượt là 89% và 85%, đạt đỉnh lịch sử sát mốc 159 triệu đồng/lượng vào tháng 12. Sự tăng trưởng phi mã này không chỉ tạo nên cơn sốt đầu tư lan tỏa mạnh mẽ mà còn khẳng định vững chắc vai trò của vàng như một tài sản chiến lược hàng đầu trong danh mục đầu tư suốt năm 2025.
Các yếu tố tác động lên đà tăng của giá vàng năm 2025
Thị trường vàng thế giới năm 2025 bứt phá mạnh mẽ nhờ sự cộng hưởng của ba nhóm yếu tố chính: chính sách tiền tệ nới lỏng, bất ổn địa chính trị và sự dịch chuyển cấu trúc cung - cầu. Về tiền tệ, việc Fed bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất từ tháng 9/2025 (đưa lãi suất về mức 3,50 - 3,75%) kết hợp với việc âm thầm mở rộng bảng cân đối kế toán qua việc mua 40 tỷ USD trái phiếu mỗi tháng đã tạo môi trường vĩ mô lý tưởng cho vàng tăng giá.
Song song đó, bối cảnh địa chính trị căng thẳng kéo dài tại Ukraine, Trung Đông cùng các biện pháp thuế quan đối ứng trên diện rộng của Mỹ từ tháng 4/2025 đã kích hoạt mạnh mẽ dòng vốn trú ẩn an toàn trước rủi ro lạm phát và chiến tranh thương mại. Đặc biệt, thị trường chứng kiến sự dịch chuyển cung - cầu mang tính thời đại khi nguồn cung khai thác mỏ bão hòa, trong khi nhu cầu đầu tư bùng nổ (tăng 87% trong 3 quý đầu năm) với sự đảo chiều mua ròng quyết liệt từ các quỹ ETF và lực mua bền bỉ từ các Ngân hàng Trung ương để đa dạng hóa dự trữ. Sự kết hợp giữa nguồn cung hạn chế và lực cầu đầu tư "tấn công" đã tạo nên một nền tảng vững chắc, đưa giá vàng liên tục chinh phục những đỉnh cao lịch sử mới trong suốt năm 2025.
Các yếu tố tác động đến thị trường vàng trong nước năm 2025
Thị trường vàng trong nước năm 2025 ghi nhận sự biến động kỷ lục về khoảng chênh lệch (gap) so với giá thế giới, phản ánh những bất cập sâu sắc về cấu trúc thị trường nội tại. Khoảng cách này đã có cú sốc tăng vọt từ mức 5-7 triệu đồng lên ngưỡng kỷ lục 20 triệu đồng/lượng sau cơn sốt giá tháng 4 và tiếp tục duy trì ở mức cao sau hội nghị Jackson Hole, trước khi dần thu hẹp vào cuối năm nhờ các biện pháp can thiệp quyết liệt.
Nguyên nhân chính dẫn đến sự bùng nổ của "gap" vàng xuất phát từ sự mất cân đối cung - cầu nghiêm trọng do độc quyền thương hiệu SJC, tình trạng khan hiếm hàng tại các điểm bán khiến người dân phải xếp hàng và bị giới hạn số lượng mua, cùng tâm lý tin tưởng tuyệt đối vào thương hiệu quốc gia. Hệ quả của mức chênh lệch quá lớn này đã đẩy tỷ giá USD/VND tự do lên mốc 28.000 đồng do nhu cầu ngoại tệ nhập lậu vàng, buộc Chính phủ phải ban hành Nghị định 232 và thực hiện các đợt thanh tra gắt gao. Cuối cùng, sự can thiệp của Ngân hàng Nhà nước trong việc ổn định nguồn cung và siết chặt quản lý đã trở thành mấu chốt để hạ nhiệt thị trường, đưa chênh lệch giá vàng dần trở về ngưỡng ổn định hơn.
Dự báo năm 2026
Dự báo năm 2026, thị trường vàng tiếp tục duy trì xu hướng tăng trưởng bền vững và hướng tới những cột mốc kỷ lục mới nhờ sự cộng hưởng của các yếu tố vĩ mô và địa chính trị.
Về chính sách tiền tệ, việc Fed dự kiến hạ lãi suất thêm 2 lần về mức 3,00 - 3,25% cùng sự xuất hiện của tân Chủ tịch mang tư tưởng "bồ câu" sẽ là chất xúc tác mạnh mẽ cho kim loại quý.
Trong khi rủi ro địa chính trị kéo dài và chủ nghĩa bảo hộ thương mại đóng vai trò là "nền rủi ro" duy trì nhu cầu trú ẩn, thì sự trở lại quyết liệt của các quỹ ETF kết hợp với lực mua bền bỉ từ các Ngân hàng Trung ương (dự báo khoảng 800 - 900 tấn/năm) sẽ tạo ra xung lực bùng nổ cho giá vàng. Các định chế tài chính lớn như J.P. Morgan, Goldman Sachs và Bank of America đều đồng loạt nâng dự báo giá vàng thế giới có thể chạm ngưỡng 5.000 USD/Oz.
Tại Việt Nam, với mục tiêu tăng trưởng GDP 10% đi kèm áp lực lạm phát và xu hướng nới lỏng tiền tệ, Golden Fund dự báo giá vàng trong nước có thể đạt mức 175 triệu đồng/lượng. Đặc biệt, với xác suất tăng giá lịch sử lên tới 81% trong tháng 1, đầu năm 2026 được xem là thời điểm vàng để các nhà đầu tư gia tăng vị thế nắm giữ.
