- Greenland và Đan Mạch khẳng định chủ quyền, bác bỏ mọi khả năng Greenland bị mua hay sáp nhập, đồng thời nhận được sự ủng hộ từ các lãnh đạo châu Âu.
- Mỹ đang tăng cường thảo luận nội bộ tại Nhà Trắng về Greenland, cho thấy khu vực này có tầm quan trọng chiến lược ngày càng lớn.
Mỹ cân nhắc chi tiền để thuyết phục Greenland tách khỏi Đan Mạch
Các quan chức Mỹ đã thảo luận về việc gửi các khoản tiền trả một lần cho người dân Greenland, như một phần trong nỗ lực thuyết phục hòn đảo này tách khỏi Đan Mạch và có thể gia nhập Hoa Kỳ, theo bốn nguồn tin cho biết. Các cuộc thảo luận này diễn ra trong nội bộ chính quyền Mỹ.
Mặc dù con số cụ thể và cách thức chi trả vẫn chưa rõ ràng, hai nguồn tin cho biết các quan chức Mỹ, bao gồm cả trợ lý Nhà Trắng, đã bàn tới mức chi từ 10.000 đến 100.000 USD cho mỗi người dân Greenland. Những nguồn tin này yêu cầu giấu tên do nội dung liên quan đến các cuộc thảo luận nội bộ chưa công khai.
Ý tưởng chi tiền trực tiếp cho cư dân Greenland - một vùng lãnh thổ hải ngoại của Đan Mạch với khoảng 57.000 dân - được xem là một cách lý giải cho việc Mỹ có thể “mua” hòn đảo này, bất chấp việc chính quyền tại Copenhagen và Nuuk nhiều lần khẳng định Greenland không phải để bán.
Động thái này chỉ là một trong nhiều phương án đang được Nhà Trắng xem xét nhằm giành quyền kiểm soát Greenland, bao gồm cả khả năng sử dụng sức mạnh quân sự. Tuy nhiên, cách tiếp cận mang tính “giao dịch” này có nguy cơ bị đánh giá là thiếu tôn trọng, thậm chí mang tính xúc phạm, đối với một cộng đồng vốn đã tranh luận suốt nhiều năm về độc lập chính trị và sự phụ thuộc kinh tế vào Đan Mạch.
Phản ứng của châu Âu và các kịch bản Mỹ đang cân nhắc
Thủ tướng Greenland, ông Jens-Frederik Nielsen, đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa tuyên bố Mỹ cần phải giành quyền kiểm soát Greenland. Trên Facebook, ông viết: “Đã đủ rồi… không còn những tưởng tượng về việc sáp nhập nữa.”
Lãnh đạo tại Đan Mạch và nhiều quốc gia châu Âu cũng phản ứng gay gắt trước các phát biểu của ông Trump và quan chức Nhà Trắng, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ và Đan Mạch đều là thành viên NATO và bị ràng buộc bởi các cam kết phòng thủ chung. Ngày thứ Ba, Pháp, Đức, Ý, Ba Lan, Tây Ban Nha, Anh và Đan Mạch đã ra tuyên bố chung, khẳng định chỉ Greenland và Đan Mạch mới có quyền quyết định các vấn đề liên quan đến quan hệ song phương.
Khi được hỏi về khả năng mua Greenland, bao gồm cả phương án chi tiền trực tiếp cho người dân, Nhà Trắng dẫn Reuters tới phát biểu của Thư ký báo chí Karoline Leavitt và Ngoại trưởng Marco Rubio. Bà Leavitt thừa nhận Tổng thống Trump và các cố vấn an ninh quốc gia đang “xem xét kịch bản một thương vụ mua lại”. Trong khi đó, ông Rubio cho biết sẽ gặp người đồng cấp Đan Mạch tại Washington để thảo luận về vấn đề Greenland.
Một trong các phương án đang được cân nhắc là ký kết Thỏa thuận Liên kết Tự do (Compact of Free Association - COFA). Theo mô hình này, Mỹ sẽ cung cấp nhiều dịch vụ thiết yếu như quốc phòng, bưu chính, trong khi được quyền triển khai quân sự và hưởng ưu đãi thương mại. Tuy nhiên, để thực hiện, Greenland nhiều khả năng phải tách khỏi Đan Mạch. Dù phần lớn người dân Greenland ủng hộ độc lập, các khảo sát cho thấy họ không muốn trở thành một phần của Mỹ, và những lo ngại về chi phí kinh tế vẫn là rào cản lớn đối với một cuộc trưng cầu dân ý.
Nhận định của Golden Fund về những thông tin liên quan đến việc Mỹ cân nhắc các biện pháp kinh tế, ngoại giao và thậm chí quân sự nhằm gia tăng ảnh hưởng tại Greenland cho thấy cạnh tranh địa chính trị giữa Mỹ và châu Âu đang có dấu hiệu leo thang, đặc biệt tại khu vực Bắc Cực mang ý nghĩa chiến lược về an ninh và tài nguyên. Cách tiếp cận mang tính áp đặt và gây tranh cãi này làm gia tăng bất định chính sách, rủi ro xung đột lợi ích giữa các đồng minh NATO, qua đó khiến môi trường địa chính trị toàn cầu trở nên kém ổn định hơn. Trong bối cảnh đó, giá vàng nhiều khả năng được hưởng lợi.
>>Xem thêm:
