Việc công bố Chủ tịch Fed mới là một trong những sự kiện có sức ảnh hưởng lớn nhất đối với thị trường tài chính năm 2026. Những biến động mạnh của giá vàng, đồng USD và lợi suất trái phiếu trong thời gian gần đây cho thấy thị trường đang chủ động định giá kỳ vọng thay vì chờ đợi hành động chính thức. Đối với nhà đầu tư, điều quan trọng không nằm ở việc chạy theo từng tin tức rời rạc, mà là hiểu được cơ chế hình thành kỳ vọng lãi suất tương lai và mối liên hệ trực tiếp của nó với chi phí cơ hội nắm giữ vàng.
Tầm quan trọng của Chủ tịch Fed mới và mối liên hệ trực tiếp với giá vàng
Trong cấu trúc tài chính toàn cầu, quyết định của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) luôn nằm ở vị trí trung tâm chi phối kỳ vọng của thị trường. Đặc biệt, việc ai sẽ đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Fed không đơn thuần là một thay đổi nhân sự mang tính thủ tục, mà là một biến số có khả năng định hình quỹ đạo chính sách tiền tệ trong nhiều năm tiếp theo. Fed nắm trong tay công cụ lãi suất, yếu tố quyết định chi phí vốn của nền kinh tế, lợi suất trái phiếu chính phủ và sức mạnh của đồng USD. Đây cũng chính là ba biến số mà nhà đầu tư vàng theo dõi sát sao nhất, bởi chúng tạo nên “đối trọng trực tiếp” với sức hấp dẫn của kim loại quý.
Ở thời điểm hiện tại, câu chuyện nhân sự của Fed trở thành tâm điểm chú ý khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần tuyên bố sẽ công bố người kế nhiệm Chủ tịch Jerome Powell vào cuối tháng 1/2026. Việc ấn định thời điểm công bố rõ ràng khiến thị trường bước vào giai đoạn định giá kỳ vọng sớm, thay vì chờ đợi đến khi quyết định chính thức được đưa ra. Trong môi trường tài chính hiện đại, thị trường thường phản ứng với kỳ vọng tương lai nhanh hơn so với hành động chính sách thực tế và vàng là một trong những tài sản thể hiện rõ đặc điểm này.
Bản chất mối quan hệ giữa Fed và vàng nằm ở lãi suất thực. Khi Fed duy trì lãi suất cao trong thời gian dài, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng, một tài sản không tạo ra dòng tiền gia tăng, khiến dòng vốn có xu hướng dịch chuyển sang các công cụ sinh lợi như trái phiếu. Ngược lại, khi thị trường kỳ vọng chu kỳ cắt giảm lãi suất, lãi suất thực có xu hướng giảm xuống, đồng USD suy yếu tương đối và vàng trở nên hấp dẫn hơn như một công cụ bảo toàn giá trị. Những biến động mạnh của giá vàng trong thời gian gần đây, bao gồm cả các nhịp tăng lập đỉnh lịch sử xen kẽ các đợt điều chỉnh sâu, cho thấy thị trường không chỉ phản ứng với dữ liệu kinh tế mà còn phản ứng rất rõ với những tín hiệu liên quan đến định hướng chính sách tiền tệ và mức độ độc lập của Fed.
Thực tế quanh câu chuyện nhân sự và chính sách
Khác với những giai đoạn thay đổi nhân sự trước đây, bối cảnh hiện tại mang đậm yếu tố thực tế và chính trị hơn so với thông lệ. Tính đến cuối tháng 1/2026, Tổng thống Mỹ xác nhận sẽ công bố người kế nhiệm Chủ tịch Jerome Powell trong tuần và một trong những cái tên được nhắc đến nhiều nhất trên thị trường là Kevin Warsh, cựu Thống đốc Fed, nhân vật không xa lạ với giới tài chính. Việc tên tuổi của một ứng viên liên tục xuất hiện trên các phương tiện truyền thông tài chính đã đủ để tạo ra những biến động đáng kể, ngay cả khi quyết định chính thức chưa được đưa ra.
Ông Kevin Warsh thường được nhìn nhận là một nhân vật có xu hướng cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng, tuy nhiên mức độ linh hoạt trong chính sách tiền tệ của ông được đánh giá cao hơn so với người tiền nhiệm. Chính điều này khiến thị trường xuất hiện hai luồng kỳ vọng song song. Một mặt, khả năng duy trì kỷ luật lạm phát giúp củng cố niềm tin vào sự ổn định dài hạn của đồng USD. Mặt khác, mức độ linh hoạt trong nới lỏng chính sách lại mở ra triển vọng lãi suất giảm nhanh hơn khi điều kiện kinh tế cho phép. Những phiên giao dịch gần đây cho thấy phản ứng thực tế của thị trường trước các tin tức liên quan đến nhân sự Fed: vàng và bạc có thời điểm giảm mạnh, trong khi đồng USD và lợi suất trái phiếu tăng lên, phản ánh kỳ vọng rằng chính sách tiền tệ có thể không nới lỏng quá nhanh như một bộ phận nhà đầu tư từng kỳ vọng.
Bên cạnh yếu tố cá nhân, một biến số quan trọng khác đang được thị trường theo dõi là áp lực chính trị đối với Fed. Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại nắm quyền, đã liên tục xuất hiện những giai đoạn căng thẳng giữa Nhà Trắng và các lãnh đạo Fed xoay quanh định hướng lãi suất: từ vụ của thống đốc Fed Lisa Cook cho tới việc Chủ tịch Fed Jerome Powell có khả năng bị truy tố trách nhiệm hình sự. Khi các dấu hiệu cho thấy ngân hàng trung ương có thể chịu ảnh hưởng lớn hơn từ môi trường chính trị, thị trường bắt đầu đặt câu hỏi về mức độ độc lập thực sự của chính sách tiền tệ.
Câu hỏi liệu rằng tính độc lập của Fed có được giữ vững trước những áp lực chính trị liên tục từ phía chính quyền ông Donald Trump được thị trường theo sát và vàng chính là tài sản có sự phản ứng nhanh và mạnh nhất đối với yếu tố này. Uy tín của Fed đã được xây dựng trong nhiều thập kỷ, dựa trên nguyên tắc đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì ý muốn của Tổng thống, chính điều này đã được Chủ tịch Fed Jerome Powell khẳng định lại một lần nữa trong bài phát biểu gần đây. Một khi niềm tin vào sự độc lập của Cục Dự trữ liên bang bị xói mòn, nhu cầu đối với các tài sản phòng vệ như vàng thường được gia tăng đáng kể.
>> Xem thêm: Nới lỏng định lượng, công cụ đặc biệt của Cục Dự trữ liên bang Mỹ
Kỳ vọng cho vàng trong trung và dài hạn
Trong trung hạn, diễn biến giá vàng nhiều khả năng tiếp tục chịu ảnh hưởng mạnh từ dòng tin tức xoay quanh Chủ tịch Fed mới và những phát biểu đầu tiên sau khi nhậm chức. Nếu người được lựa chọn phát đi thông điệp ưu tiên kiểm soát lạm phát và duy trì mặt bằng lãi suất cao trong thời gian dài, vàng có thể bước vào giai đoạn đi ngang hoặc điều chỉnh khi đồng USD và lợi suất trái phiếu tăng lên. Thực tế thị trường đã từng chứng kiến những phiên giảm sâu của vàng chỉ trong một ngày khi kỳ vọng chính sách chuyển từ nới lỏng sang thận trọng hơn. Điều này phản ánh đặc điểm quan trọng: vàng phản ứng không chỉ với chính sách thực tế, mà với cả sự thay đổi trong kỳ vọng.
Ngược lại, nếu Chủ tịch Fed mới thể hiện quan điểm linh hoạt hơn và để ngỏ khả năng cắt giảm lãi suất sớm nhằm hỗ trợ tăng trưởng, đặc biệt trong bối cảnh các chỉ số kinh tế Mỹ có dấu hiệu chững lại, vàng sẽ được hưởng lợi từ kỳ vọng lãi suất thực giảm và đồng USD suy yếu. Khi đó, nhu cầu nắm giữ vàng không chỉ xuất phát từ yếu tố đầu cơ mà còn đến từ mục tiêu phòng vệ trước nguy cơ mất giá tiền tệ.
Trong dài hạn, ảnh hưởng của cá nhân Chủ tịch Fed dần nhường chỗ cho các yếu tố vĩ mô sâu rộng hơn. Nếu thị trường nhận thấy Fed mất dần tính độc lập và chính sách tiền tệ trở nên phụ thuộc nhiều vào áp lực chính trị, kỳ vọng lạm phát trung hạn có thể gia tăng, từ đó củng cố vai trò của vàng như một công cụ bảo hiểm rủi ro trong danh mục đầu tư. Ngược lại, nếu người đứng đầu mới nhanh chóng khẳng định uy tín dựa trên dữ liệu kinh tế và duy trì sự ổn định trong điều hành, vàng nhiều khả năng vẫn giữ vai trò cân bằng rủi ro hơn là trở thành tài sản tăng trưởng chủ đạo. Khi đó, giá vàng sẽ vận động theo chu kỳ kinh tế toàn cầu rộng lớn hơn thay vì chỉ xoay quanh từng sự kiện chính sách.
Golden Fund cho rằng trong một môi trường mà yếu tố chính sách tiền tệ, áp lực chính trị và niềm tin thị trường đan xen chặt chẽ, vàng tiếp tục giữ vai trò là công cụ phòng vệ giá trị quan trọng trong danh mục trung và dài hạn. Việc theo dõi sát diễn biến nhân sự Fed và đánh giá mức độ độc lập thực sự của ngân hàng trung ương sẽ giúp nhà đầu tư có cái nhìn rõ ràng hơn về quỹ đạo dài hạn của kim loại quý này, thay vì chỉ nhìn nhận vàng như một tài sản biến động theo tin tức ngắn hạn.
