- CPI tháng 12 tăng 0,3% so với tháng trước.
- Thực phẩm và tiền thuê nhà là động lực chính đẩy lạm phát tiêu dùng.
- Lạm phát cơ bản tăng ở mức vừa phải 0,2%.
Lạm phát và áp lực lên đời sống người dân
Trong tháng 12, giá tiêu dùng tại Mỹ đã tăng lên, chủ yếu do chi phí thuê nhà và thực phẩm leo thang. Điều này xảy ra sau khi những xáo trộn từ việc chính phủ đóng cửa được giải quyết, khiến mọi người tin rằng Fed sẽ chưa vội thay đổi lãi suất trong tháng này.
Mặc dù lạm phát chung có dấu hiệu hạ nhiệt, nhưng giá thực phẩm lại tăng mạnh nhất trong hơn 3 năm qua. Điều này tạo ra một cuộc khủng hoảng về khả năng chi trả, gây áp lực lớn lên chính quyền của Tổng thống Donald Trump, khi các chuyên gia cho rằng một phần nguyên nhân đến từ các chính sách thuế nhập khẩu.
Để đối phó, ông Trump đã đề xuất nhiều biện pháp như cấm các tập đoàn tài chính mua nhà ở gia đình và thúc đẩy các gói hỗ trợ để giảm lãi suất vay mua nhà. Lạm phát cao đang làm sụt giảm niềm tin của người dân và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín chính trị của phe Cộng hòa trước kỳ bầu cử Quốc hội.
Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, người dân thường không quan tâm đến các con số thống kê phức tạp mà họ cảm nhận lạm phát trực tiếp qua hóa đơn đi chợ và ăn uống. Việc giá thực phẩm tăng cao không chỉ là số liệu mà còn ảnh hưởng đến việc thương lượng lương bổng và hành vi tiêu dùng của xã hội.
Cụ thể, giá hoa quả, rau củ và sữa đều tăng. Đáng chú ý nhất là giá thịt bò và bít tết tăng vọt (bít tết tăng gần 18% so với cùng kỳ năm ngoái), giá cà phê cũng tăng do thuế. Tuy nhiên, một tin vui nhỏ là giá trứng đã giảm mạnh hơn 8%.
Phân tích số liệu và phản ứng của Fed
Giá ăn uống tại nhà hàng tăng mạnh nhất kể từ cuối năm 2022. Trong mảng năng lượng, giá khí đốt tăng bù cho giá xăng giảm. Đặc biệt, giá điện tăng 6.7% so với năm ngoái do nhu cầu cực lớn từ các trung tâm dữ liệu phục vụ cho làn sóng đầu tư vào Trí tuệ nhân tạo (AI).
Tính chung cả năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 2.7%, đúng như dự báo của các chuyên gia. Tuy nhiên, số liệu này có thể chưa hoàn toàn chính xác do việc chính phủ đóng cửa 43 ngày trước đó đã làm gián đoạn quá trình thu thập dữ liệu giá cả trong tháng 10 và tháng 11.
Nếu loại bỏ thực phẩm và năng lượng, lạm phát "lõi" tăng nhẹ 0.2%. Trong khi giá vé máy bay tăng vọt 5.2% và phí y tế tăng, thì giá xe cũ và dịch vụ điện thoại di động lại giảm đáng kể, giúp cân bằng lại chỉ số chung.
Các nhà kinh tế cảnh báo lạm phát có thể tăng mạnh trở lại vào tháng 1, vì đây là thời điểm các doanh nghiệp thường điều chỉnh tăng giá đầu năm. Fed có lẽ sẽ chờ đợi thêm dữ liệu của vài tháng tới trước khi đưa ra quyết định cắt giảm lãi suất.
Fed dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 3.5% - 3.75%. Mối quan hệ căng thẳng giữa ông Trump và Chủ tịch Fed Jerome Powell (bao gồm cả các cuộc điều tra pháp lý) khiến các chuyên gia tin rằng Fed sẽ cố giữ lập trường cứng rắn để thể hiện sự độc lập, và khó có đợt giảm lãi suất nào trước tháng 5.
Golden Fund nhận định thông tin lạm phát tiêu dùng Mỹ tăng do giá thuê nhà và thực phẩm leo cao cùng với dữ liệu lạm phát lõi vẫn ở mức đáng kể sẽ tiếp tục gây áp lực lên quyết định chính sách tiền tệ của Fed, khiến khả năng cắt giảm lãi suất sớm bị hạn chế. Điều này tạo ra môi trường lãi suất thực duy trì cao, làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ vàng. Tuy nhiên, yếu tố bất ổn kinh tế - chính trị và chi phí sinh hoạt gia tăng thúc đẩy dòng vốn tìm đến tài sản an toàn, hỗ trợ giá vàng có thể duy trì đà tăng hoặc đi ngang ở mức cao trước mắt, đặc biệt nếu thị trường lo ngại Fed còn duy trì lãi suất cao lâu hơn dự kiến.
>> Xem thêm:
