Ngân hàng trung ương không bán vàng dù giá cao vì vàng không phải tài sản đầu cơ, mà là trụ cột dự trữ chiến lược, giúp phòng vệ rủi ro tiền tệ, tài khóa và bất ổn hệ thống toàn cầu.
Dự trữ quốc gia không được quản lý vì mục tiêu lợi nhuận
Đối với các ngân hàng trung ương, vàng không phải là tài sản để “mua thấp bán cao”, mà là một cấu phần mang tính nền tảng trong dự trữ quốc gia. Mục tiêu cốt lõi của dự trữ ngoại hối không phải tối đa hóa lợi nhuận, mà là bảo đảm khả năng thanh toán quốc tế, ổn định tiền tệ và bảo toàn sức mua trong dài hạn. Vì vậy, việc giá vàng tăng lên mức cao kỷ lục không tự động tạo ra động lực bán ra, bởi giá cả ngắn hạn không phải là tiêu chí ra quyết định.
Nếu một ngân hàng trung ương bán vàng khi giá cao, họ buộc phải chuyển đổi sang nắm giữ các tài sản khác như trái phiếu chính phủ hoặc tiền pháp định. Những tài sản này tuy có lợi suất, nhưng lại gắn chặt với rủi ro lạm phát, rủi ro tín dụng và rủi ro chính sách của quốc gia phát hành. Trong bối cảnh môi trường vĩ mô toàn cầu ngày càng thiếu ổn định, việc thay thế một tài sản không mang rủi ro đối tác bằng các công cụ tài chính phụ thuộc vào hệ thống tín dụng quốc tế là một sự đánh đổi không hấp dẫn.
Ngoài ra, việc bán vàng còn làm suy yếu tính đa dạng hóa của dự trữ quốc gia. Vàng là một trong số rất ít tài sản không có mối tương quan cố định với tiền tệ, trái phiếu hay cổ phiếu. Khi loại bỏ vàng khỏi danh mục chỉ vì giá đang cao, ngân hàng trung ương tự làm giảm khả năng chống chịu của dự trữ trước các cú sốc vĩ mô trong tương lai.
Quan trọng hơn, từ góc nhìn chính sách, lợi nhuận danh nghĩa từ việc bán vàng không mang nhiều ý nghĩa nếu đổi lại là rủi ro mất ổn định tiền tệ trong dài hạn. Do đó, giá vàng cao không phải là “cơ hội chốt lời”, mà đơn giản chỉ là một trạng thái của thị trường trong chu kỳ dài.
>> Xem thêm: Trung Quốc và Ấn Độ ảnh hưởng đến thị trường vàng toàn cầu như thế nào?
Vàng là tài sản dự trữ tối hậu trong bối cảnh rủi ro tiền tệ và trừng phạt tài chính gia tăng
Một lý do mang tính cấu trúc khiến ngân hàng trung ương không bán vàng là vai trò đặc biệt của vàng như tài sản dự trữ không phụ thuộc vào bất kỳ quốc gia hay hệ thống thanh toán nào. Khác với dự trữ bằng USD, EUR hay trái phiếu chính phủ, vàng không thể bị đóng băng, phong tỏa hay vô hiệu hóa bởi các quyết định chính trị đơn phương. Trong một thế giới mà các biện pháp trừng phạt tài chính ngày càng được sử dụng rộng rãi, đặc biệt sau sự kiện các nước phương Tây và Mỹ đóng băng dự trữ của Nga vì chiến dịch quân sự đặc biệt của nước này tại Ukraine nổ ra vào đầu năm 2022, nhu cầu sử dụng vàng trong dự trữ của các NHTW ngày càng gia tăng.
Đối với nhiều quốc gia, nhất là các nền kinh tế mới nổi, vàng đóng vai trò như một công cụ bảo vệ chủ quyền tài chính. Bán vàng trong thời điểm giá cao có thể mang lại lợi ích ngắn hạn về mặt kế toán, nhưng lại làm suy yếu lớp phòng vệ chiến lược trước các cú sốc địa chính trị hoặc xung đột tài chính quốc tế. Vì vậy, quyết định nắm giữ vàng không xuất phát từ dự báo giá, mà từ đánh giá rủi ro mang tính hệ thống.
Bên cạnh đó, xu hướng đa dạng hóa dự trữ và giảm phụ thuộc vào một đồng tiền dự trữ duy nhất đã trở thành chiến lược dài hạn của nhiều ngân hàng trung ương, đặc biệt với nhóm NHTW của các nước trong khối BRICS với tham vọng "phi đô la hóa". Trong bối cảnh đó, vàng không phải là tài sản để điều chỉnh linh hoạt theo giá, mà là “neo an toàn” trong cấu trúc dự trữ. Việc bán vàng chỉ vì giá cao sẽ đi ngược lại mục tiêu giảm thiểu rủi ro tập trung vào tiền pháp định.
Chính vì vậy, khi giá vàng tăng mạnh, nhiều ngân hàng trung ương không những không bán ra mà còn tiếp tục giữ nguyên hoặc củng cố vị thế. Điều này phản ánh cách họ nhìn nhận vàng như một công cụ chiến lược, chứ không phải hàng hóa giao dịch thông thường.
Giá vàng cao phản ánh bất ổn hệ thống và đó càng không phải thời điểm để giảm phòng vệ
Từ góc nhìn của ngân hàng trung ương, giá vàng tăng cao thường được hiểu như một tín hiệu cảnh báo về mức độ bất ổn của môi trường kinh tế và tài chính toàn cầu. Lịch sử cho thấy vàng thường đạt mặt bằng giá cao trong những giai đoạn lãi suất thực biến động mạnh, nợ công gia tăng, chính sách tiền tệ chịu áp lực và niềm tin vào tiền pháp định bị xói mòn. Đây không phải là bối cảnh thuận lợi để giảm tỷ trọng tài sản phòng vệ.
Khi giá vàng cao, điều đó không có nghĩa vàng đang bị định giá quá mức, mà có thể phản ánh việc các rủi ro vĩ mô đã được thị trường nhận diện rõ hơn. Đối với ngân hàng trung ương, bán vàng trong thời điểm này đồng nghĩa với việc giảm khả năng bảo vệ dự trữ đúng lúc rủi ro đang tích tụ, thay vì đã được giải tỏa.
Ngoài ra, các ngân hàng trung ương không có động cơ và cũng không có lợi thế trong việc “canh đỉnh” giá vàng. Vai trò của họ là duy trì sự ổn định và khả năng dự báo của chính sách, chứ không phải tối ưu hóa thời điểm giao dịch. Việc cố gắng bán vàng khi giá cao có thể gửi đi tín hiệu sai lệch về định hướng chính sách và làm gia tăng biến động thị trường.
Golden Fund cho rằng việc ngân hàng trung ương tiếp tục nắm giữ vàng ngay cả khi giá ở mức cao kỷ lục không phải là sự bảo thủ hay chậm thích nghi, mà là kết quả của một cách tiếp cận dài hạn, coi vàng như trụ cột của an ninh tiền tệ trong một thế giới ngày càng nhiều bất định.
