- Sản lượng vàng khai thác toàn cầu duy trì ổn định, khó tăng mạnh dù giá vàng ở mức cao kỷ lục.
- Chu kỳ phát triển mỏ dài, trữ lượng suy giảm và chi phí đầu tư cao là rào cản chính của nguồn cung.
- Nguồn cung “đi ngang” giúp củng cố tính khan hiếm và hỗ trợ giá vàng trong trung hạn.
Xu hướng ổn định của sản lượng vàng khai thác toàn cầu
Trong những năm gần đây, sản lượng vàng khai thác trên toàn cầu nhìn chung duy trì ở mức ổn định. Bất chấp các tác động ngắn hạn từ đại dịch, các đợt ngừng hoạt động vì an toàn lao động và các cuộc đình công, sản lượng vàng khai thác trong giai đoạn 2018–2024 gần như không tăng trưởng, với mức thay đổi trung bình theo năm xấp xỉ bằng 0.
Năm 2024, sản lượng vàng khai thác đạt 3.645 tấn, tăng 4 tấn so với năm trước và là mức cao thứ hai trong lịch sử, chỉ sau kỷ lục 3.658 tấn của năm 2018. Trong ba quý đầu năm 2025, tổng sản lượng đạt 2.717 tấn, tăng 16 tấn so với cùng kỳ năm trước.
Trong bối cảnh giá vàng tăng mạnh, mức tăng sản lượng tương đối khiêm tốn đã làm dấy lên những câu hỏi quan trọng: liệu ngành khai thác vàng có đang tiến gần đến giới hạn tăng trưởng hay không, và điều đó có ý nghĩa gì đối với nguồn cung vàng trong tương lai. Liệu sản lượng vàng khai thác có đang đạt đỉnh?
Dựa trên dữ liệu và xu hướng từ quý I đến quý III năm 2025, nhóm phân tích cho rằng năm 2025 có nhiều khả năng sẽ lập kỷ lục mới về sản lượng vàng khai thác toàn cầu. Kết quả này được hỗ trợ bởi nhiều động lực quan trọng trong ngành.
Động lực tăng trưởng và triển vọng “đi ngang” của sản lượng vàng
Các yếu tố hỗ trợ sản lượng vàng bao gồm biên lợi nhuận của các công ty khai thác tăng lên, sự xuất hiện của các dự án mới – đặc biệt tại Canada – cùng với việc mở rộng hoạt động tại các mỏ hiện hữu ở nhiều khu vực khác.
Ngoài ra, sản lượng từ khai thác vàng thủ công và quy mô nhỏ (ASGM) cũng đang gia tăng, như đã được ghi nhận trong báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng. Đây là một nguồn đóng góp ngày càng đáng chú ý đối với tổng nguồn cung vàng toàn cầu.
Dù các biện pháp trừng phạt có thể làm chậm tiến độ phát triển ở một số nơi, sản lượng bổ sung từ các mỏ mới tại những khu vực như Nga vẫn có thể giúp nâng tổng sản lượng. Tuy nhiên, việc đình chỉ hoạt động của một số mỏ trong năm 2025 đã tạo ra tác động rõ rệt đến nguồn cung toàn cầu và có thể tiếp tục hạn chế đà tăng trưởng.
Theo phân tích và dự báo của Metals Focus, sản lượng vàng khai thác toàn cầu nhiều khả năng sẽ dần đi vào trạng thái “đi ngang” trong vài năm tới, thay vì đạt đỉnh rồi suy giảm mạnh. Dù các dự án mới và quá trình tăng công suất vẫn hỗ trợ nguồn cung, trữ lượng suy giảm, gián đoạn hoạt động và chi phí đầu tư (CAPEX) ngày càng cao sẽ giới hạn tiềm năng tăng thêm của sản lượng vàng.
Vì sao sản lượng vàng không tăng mạnh theo giá vàng?
Nhìn lại bức tranh dài hạn, sản lượng vàng khai thác toàn cầu trong những năm gần đây cho thấy mức ổn định rất cao. Sản lượng gần như không thay đổi trong năm 2023 và 2024; trong khi mức biến động trong 10 năm qua chỉ khoảng 2,3%, trong 15 năm là 2,7% và trong 20 năm chỉ khoảng 3%.
Có nhiều lý do giải thích điều này. Thứ nhất, vàng được khai thác tại tất cả các châu lục ngoại trừ Nam Cực, và sự phân tán địa lý này giúp sản lượng toàn cầu ổn định hơn, ngay cả khi xảy ra gián đoạn tại từng khu vực riêng lẻ. Thứ hai, chu kỳ phát triển mỏ rất dài, khiến các công ty không thể nhanh chóng tăng hoặc giảm sản lượng trong ngắn hạn.
Bên cạnh đó, việc tìm kiếm mỏ mới, xin giấy phép và xây dựng mỏ ngày càng khó khăn hơn, trong khi số lượng các phát hiện lớn liên tục suy giảm. Các mỏ hiện hữu cũng sẽ dần già hóa và đóng cửa theo thời gian. Nếu không có động lực lợi nhuận đủ mạnh, sản lượng vàng trong trung và dài hạn thậm chí có thể giảm, khi các mỏ cũ suy giảm sản lượng bù trừ phần tăng từ mỏ mới.
Giá vàng tăng thường khuyến khích mở mỏ mới, tái vận hành các mỏ từng đóng cửa do kém hiệu quả, kéo dài vòng đời mỏ hiện tại và thúc đẩy khai thác thủ công. Tuy nhiên, trong khi việc tái mở mỏ cũ và ASGM có thể tác động nhanh, các mỏ mới cần nhiều năm để đi vào sản xuất. Thực tế cho thấy, sản lượng vàng khai thác thường chậm hơn biến động giá vàng ít nhất sáu năm. Vì vậy, cùng với nhu cầu vàng tương đối ổn định nhờ vai trò kép là hàng tiêu dùng và tài sản đầu tư, thị trường vàng toàn cầu thể hiện tính cân bằng và khả năng chống chịu cao.
Golden Fund nhận định sản lượng vàng khai thác toàn cầu đang bước vào giai đoạn ổn định cấu trúc, khi dù giá vàng duy trì ở mức cao kỷ lục, nguồn cung vẫn chỉ tăng rất hạn chế do các rào cản mang tính dài hạn của ngành khai thác. Dữ liệu cho thấy sản lượng khó có thể bứt phá mạnh trong ngắn và trung hạn bởi chu kỳ phát triển mỏ kéo dài, trữ lượng suy giảm, chi phí đầu tư cao và số lượng phát hiện mỏ lớn ngày càng ít. Trong kịch bản cơ sở, sản lượng vàng nhiều khả năng sẽ “đi ngang” trong vài năm tới thay vì đạt đỉnh rồi suy giảm nhanh, qua đó củng cố vai trò của vàng như một tài sản có nguồn cung khan hiếm tương đối. Điều này giúp thị trường vàng duy trì trạng thái cân bằng, đồng thời tạo nền tảng hỗ trợ giá trong bối cảnh nhu cầu đầu tư và phòng vệ rủi ro vẫn ổn định.
>> Xem thêm:
