- Iran đối mặt làn sóng biểu tình chống chính phủ lớn nhất trong nhiều năm
- Ông Trump liên tục sử dụng thuế quan làm công cụ gây sức ép
- Mỹ cân nhắc các biện pháp tiếp theo trong hành động đối với Iran
Mỹ đe dọa áp thuế 25% với các nước giao thương với Iran
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Hai tuyên bố bất kỳ quốc gia nào giao thương với Iran sẽ phải chịu mức thuế 25% đối với toàn bộ hoạt động thương mại với Mỹ, trong bối cảnh Washington đang cân nhắc phản ứng trước tình hình bất ổn nghiêm trọng tại Iran – nơi đang chứng kiến làn sóng biểu tình chống chính phủ lớn nhất trong nhiều năm.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: “Có hiệu lực ngay lập tức, bất kỳ quốc gia nào làm ăn với Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ phải trả mức thuế 25% cho mọi hoạt động kinh doanh với Hợp chủng quốc Hoa Kỳ”. Trên thực tế, các khoản thuế này sẽ do các nhà nhập khẩu Mỹ trả khi mua hàng hóa từ những quốc gia đó. Iran đã bị Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt trong nhiều năm qua.
Ông Trump nhấn mạnh rằng “mệnh lệnh này là cuối cùng và có hiệu lực tuyệt đối”, nhưng không cung cấp thêm chi tiết cụ thể. Các thị trường xuất khẩu chính của Iran hiện bao gồm Trung Quốc, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Ấn Độ.
Tuy nhiên, Nhà Trắng chưa đăng tải bất kỳ văn bản chính thức nào về chính sách này trên website, cũng không nêu rõ cơ sở pháp lý để áp thuế hay liệu biện pháp này có áp dụng cho toàn bộ các đối tác thương mại của Iran hay không. Nhà Trắng cũng từ chối bình luận khi được báo chí liên hệ.
>> Xem thêm: Cuộc đua giành Đồng giữa Mỹ và Trung Quốc
Biểu tình tại Iran và các lựa chọn của Mỹ
Iran, quốc gia từng trải qua cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel - đồng minh của Mỹ - vào năm ngoái và có các cơ sở hạt nhân bị quân đội Mỹ không kích hồi tháng 6, hiện đang đối mặt với làn sóng biểu tình chống chính phủ lớn nhất trong nhiều năm. Ông Trump cho biết Mỹ có thể gặp gỡ các quan chức Iran và đang liên lạc với lực lượng đối lập, đồng thời gia tăng sức ép lên giới lãnh đạo Tehran, bao gồm cả việc đe dọa hành động quân sự.
Về phía Iran, chính quyền Tehran ngày thứ Hai tuyên bố vẫn duy trì các kênh liên lạc với Washington trong lúc ông Trump cân nhắc cách phản ứng trước tình hình được xem là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với chế độ giáo sĩ kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Các cuộc biểu tình ban đầu xuất phát từ bất mãn về tình trạng kinh tế khó khăn, sau đó leo thang thành những lời kêu gọi lật đổ bộ máy cầm quyền tôn giáo vốn ăn sâu bám rễ. Tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ cho biết đã xác minh cái chết của 599 người kể từ khi biểu tình nổ ra ngày 28/12, bao gồm 510 người biểu tình và 89 nhân viên an ninh.
Dù không kích là một trong nhiều lựa chọn mà ông Trump có thể cân nhắc, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định “ngoại giao luôn là lựa chọn ưu tiên của Tổng thống”. Trong nhiệm kỳ hai, ông Trump thường xuyên đe dọa và áp thuế lên nhiều quốc gia vì mối quan hệ của họ với các đối thủ của Mỹ hoặc vì các chính sách thương mại bị cho là bất công. Trong khi đó, chính sách thuế quan của ông cũng đang đối mặt áp lực pháp lý khi Tòa án Tối cao Mỹ xem xét khả năng hủy bỏ hàng loạt mức thuế hiện hành.
Golden Fund nhận định các động thái gia tăng sức ép của Mỹ đối với Iran, đặc biệt là tuyên bố áp thuế 25% với các quốc gia giao thương với Tehran trong bối cảnh biểu tình leo thang và nguy cơ đối đầu địa chính trị gia tăng, đang làm trầm trọng thêm mức độ bất định toàn cầu. Những rủi ro liên quan đến thương mại, chính sách đối ngoại và khả năng leo thang xung đột khiến tâm lý né tránh rủi ro quay trở lại thị trường, qua đó thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản an toàn. Trong bối cảnh này, giá vàng được hưởng lợi rõ rệt khi vai trò trú ẩn tiếp tục được củng cố, giúp mặt bằng giá duy trì ở vùng cao và tiềm ẩn dư địa tăng trong ngắn hạn.
>> Xem thêm: Bộ Tư pháp mở cuộc điều tra đối với ông Jerome Powell
