Đồng USD suy yếu khi bị ảnh hưởng bởi các chính sách, quyết định về ngoại giao của Tổng thống Mỹ, từ thuế quan, đe dọa trừng phạt đến vấn đề về thâm hụt và nợ công Mỹ gia tăng, làm xói mòn niềm tin toàn cầu. Thế giới âm thầm đa dạng hóa khỏi USD, xu hướng ngày càng suy yếu của đồng USD đã làm nổi bật vai trò phòng thủ chiến lược của vàng.
Diễn biến hiện tại của đồng Dollar Mỹ
Trong phần lớn thế kỷ XX và đầu thế kỷ XXI, đồng USD không chỉ là đồng tiền của Mỹ mà còn là trụ cột của hệ thống tài chính toàn cầu. Vị thế đó được xây dựng không chỉ từ quy mô kinh tế, mà từ sức mạnh quân sự, độ sâu của thị trường tài chính, sự ổn định thể chế và niềm tin rằng Mỹ là quốc gia bảo vệ luật chơi chung. Chính niềm tin này khiến USD và trái phiếu chính phủ Mỹ trở thành nơi trú ẩn mặc định mỗi khi thế giới bất ổn.
Tuy nhiên, trật tự đó đang rạn nứt theo cách chậm nhưng khó đảo ngược. Trong hơn một thập kỷ qua, đặc biệt sau việc Mỹ ngày càng mở rộng các biện pháp trừng phạt tài chính, đồng USD dần chuyển từ một phương tiện trung lập sang một công cụ quyền lực. Khi dự trữ ngoại hối có thể bị phong tỏa bởi quyết định chính trị, việc nắm giữ USD không còn thuần túy là lựa chọn kinh tế mà gắn liền với rủi ro địa chính trị.
Phản ứng của thế giới vì vậy diễn ra âm thầm nhưng bền bỉ. Không có làn sóng tháo chạy khỏi USD, nhưng các ngân hàng trung ương dần điều chỉnh dự trữ, tăng nắm giữ vàng, mở rộng giao dịch bằng nội tệ và phát triển các cơ chế thanh toán thay thế. Quá trình này diễn ra chậm vì USD vẫn giữ vai trò trung tâm, nhưng khi xu hướng đã hình thành, khả năng đảo ngược hoàn toàn là rất thấp.
Cùng lúc đó, các vấn đề nội tại của kinh tế Mỹ tiếp tục bào mòn nền tảng của đồng USD. Thâm hụt ngân sách kéo dài, nợ công tăng nhanh hơn tăng trưởng và chi phí lãi vay ngày càng lớn khiến dư địa duy trì một đồng USD mạnh dựa trên nền tảng tài khóa vững chắc trở nên hạn chế hơn so với quá khứ.
>> Xem thêm: Vị thế độc tôn của đồng Đô la Mỹ đang bị đe dọa như thế nào?
Đồng USD dưới thời Tổng thống Mỹ Donald Trump
Nhìn về tương lai xa trong 3 năm tới - thời gian còn lại của nhiệm kỳ Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhiều khả năng áp lực suy yếu của đồng USD vẫn sẽ diễn ra mạnh mẽ bởi xu hướng này xuất phát từ một quyết định riêng lẻ, mà từ tổng hòa giữa định hướng chính sách đã triển khai, tư duy kinh tế xuyên suốt của chính quyền và những ràng buộc mang tính cấu trúc của kinh tế toàn cầu hiện nay. Đặc biệt trong bối cảnh nước Mỹ đang sử dụng các biện pháp áp thuế và đàm phán lại chuỗi cung ứng buộc đối tác phải điều chỉnh hành vi thương mại với Mỹ sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến niềm tin của thế giới với nước Mỹ cũng như với đồng USD. Mặc dù cũng không thể phủ nhận rằng chính sách thương mại cứng rắn của ông Trump đã phần nào đạt được mục tiêu ban đầu khi thâm hụt thương mại của Mỹ có xu hướng thu hẹp - thâm hụt thương mại của Mỹ trong tháng 10/2025 đã là tháng thấp nhất kể từ năm 2009.
Tuy nhiên, kết quả này mới chỉ phản ánh sự điều chỉnh về cán cân thương mại, chứ chưa đạt được mục tiêu sâu xa hơn là tái công nghiệp hóa nước Mỹ. Dòng chảy sản xuất toàn cầu cho thấy các doanh nghiệp đa quốc gia, thay vì đưa nhà máy quay trở lại lãnh thổ Mỹ, lại lựa chọn dịch chuyển sang các quốc gia có chi phí thấp hơn và môi trường chính sách ổn định hơn. Điều này khiến kỳ vọng rằng bảo hộ thương mại sẽ kéo sản xuất quay về Mỹ trở nên kém thuyết phục, đồng thời làm lộ rõ mâu thuẫn cốt lõi giữa mục tiêu chính trị và thực tế kinh tế thị trường.
Quan điểm lâu nay của ông Trump rằng một đồng USD quá mạnh gây bất lợi cho tăng trưởng và năng lực cạnh tranh xuất khẩu tiếp tục giữ vai trò trung tâm trong cách tiếp cận chính sách. Ngay từ nhiệm kỳ trước, ông đã nhiều lần công khai chỉ trích Cục Dự trữ Liên bang vì duy trì lãi suất cao, cho rằng điều này kìm hãm tăng trưởng và làm suy yếu doanh nghiệp Mỹ. Tư duy này nhiều khả năng vẫn sẽ chi phối định hướng chính sách trong thời gian tới, đặc biệt khi áp lực duy trì tăng trưởng và việc làm ngày càng trở nên nhạy cảm về mặt chính trị.
Kịch bản hợp lý nhất cho đến hết nhiệm kỳ của ông Trump không phải là sự sụp đổ của đồng USD, mà là một giai đoạn suy yếu mang tính tương đối và kéo dài. Trong giai đoạn này, USD có thể vẫn giữ vai trò trung tâm của hệ thống tài chính toàn cầu, nhưng sẽ mất giá so với các tài sản phòng thủ và hữu hạn, phản ánh sự điều chỉnh dần dần của trật tự tiền tệ trong một thế giới ngày càng phân mảnh.
Mối quan hệ giữa USD - vàng trong bối cảnh hiện tại và ý nghĩa đối với nhà đầu tư
Trong lý thuyết đầu tư, mối quan hệ giữa vàng và đồng USD thường được mô tả như một cặp đối nghịch. Tuy nhiên, lịch sử cho thấy mối quan hệ này không tuyệt đối. Có những giai đoạn, đặc biệt khi khủng hoảng thanh khoản xảy ra, cả USD và vàng đều tăng giá cùng lúc vì cùng được coi là nơi trú ẩn. Nhưng bối cảnh hiện nay không phải là khủng hoảng thanh khoản, mà là khủng hoảng niềm tin vào cấu trúc tiền tệ hiện hành.
Khi nguyên nhân sâu xa của bất ổn nằm ở chính đồng tiền trung tâm của hệ thống, thì vàng bắt đầu thể hiện vai trò khác biệt so với hầu hết các tài sản khác. Vàng không đại diện cho bất kỳ quốc gia nào, không gắn với chính sách tiền tệ hay tài khóa của một chính phủ cụ thể. Trong một thế giới mà rủi ro chính trị ngày càng len sâu vào thị trường tài chính, đặc tính này trở nên đặc biệt quan trọng.
Golden Fund cho rằng mối quan hệ nghịch đảo giữa USD và vàng trong giai đoạn hiện tại vì thế mang tính rõ ràng hơn so với nhiều chu kỳ trước. Khi USD chịu áp lực bởi thâm hụt, nợ công và sự suy giảm niềm tin, vàng lại được hỗ trợ bởi nhu cầu phòng thủ dài hạn của cả ngân hàng trung ương lẫn nhà đầu tư cá nhân. Đây không phải là phản ứng mang tính đầu cơ ngắn hạn, mà là sự điều chỉnh chiến lược trước một trật tự tiền tệ đang thay đổi.
