- Vàng lập đỉnh $4.967/oz do bất ổn địa chính trị, ngân hàng trung ương mua mạnh và USD suy yếu, khẳng định vai trò trú ẩn vượt trội.
- Phi đô la hóa tăng tốc, khi vàng vượt trái phiếu Mỹ trong dự trữ toàn cầu, phản ánh sự suy giảm niềm tin vào hệ thống tài chính do Mỹ dẫn dắt.
- Xu hướng dài hạn của vàng vẫn tích cực, dù có thể điều chỉnh ngắn hạn quanh mốc tâm lý $5.000/oz.
Cơn địa chấn thị trường và kỷ lục vô tiền khoáng hậu
Trong một phiên giao dịch lịch sử vừa gây chấn động thị trường tài chính toàn cầu, giá vàng giao ngay đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục mọi thời đại là $4.967/Oz. Sự gia tăng thần tốc này đánh dấu một bước chuyển mình căn bản trong cách nhìn nhận giá trị của các tài sản hữu hình. Một "cơn bão hoàn hảo" kết hợp giữa những rủi ro địa chính trị, chiến lược đa dạng hóa của các ngân hàng trung ương và sự suy yếu của đồng đô la Mỹ đã buộc các nhà đầu tư phải rời bỏ các loại tiền tệ truyền thống để tìm đến "vịnh tránh bão" cuối cùng là vàng.
Hệ quả trực tiếp từ đợt tăng giá này là vô cùng sâu sắc. Với việc giá vàng gần như tăng gấp đôi chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, triển vọng lạm phát toàn cầu đã thay đổi đáng kể. Các ngân hàng trung ương vốn chưa kịp đa dạng hóa dự trữ ngoại hối sớm đang phải tranh nhau mua vàng vật chất với mức phí chênh lệch cực cao. Trong khi đó, thị trường rộng lớn hơn đang đối mặt với một cuộc "khủng hoảng niềm tin" vào các hệ thống tổ chức đã vận hành thương mại toàn cầu suốt nhiều thập kỷ qua.
Khi ngưỡng $5.000 đang cận kề, mối quan hệ ngược chiều truyền thống giữa vàng và các tài sản rủi ro (như chứng khoán) đã không còn nữa. Hiện nay, vàng không chỉ đóng vai trò là công cụ phòng vệ để bảo toàn vốn mà còn trở thành động lực chính thúc đẩy làn sóng đầu cơ trên thị trường. Các nhà đầu tư không còn coi vàng là tài sản thụ động, mà là một vũ khí chiến lược trong danh mục đầu tư giữa thời kỳ biến động.
Hành trình chạm mốc $4.967 không phải là chuyện ngày một ngày hai mà là kết quả của một quỹ đạo đầy biến động suốt 18 tháng qua. Đà tăng tốc mạnh mẽ bắt đầu từ cuối năm 2025 khi Goldman Sachs nâng dự báo dài hạn lên $4.900 do xu hướng thu mua vàng không thể đảo ngược của các ngân hàng trung ương. Đặc biệt, "Sự cố Greenland" – cuộc khủng hoảng ngoại giao và quân sự bắt nguồn từ yêu cầu kiểm soát vùng lãnh thổ Bắc Cực của Mỹ – đã khiến căng thẳng xuyên Đại Tây Dương leo thang, đẩy giá vàng vượt qua các ngưỡng kháng cự cuối cùng.
>> Xem thêm: Cột mốc 5.000 USD: Xác suất bứt phá của vàng đang gia tăng
Sự rạn nứt niềm tin và xu hướng "Phi Đô-la hóa"
Vào ngày 20 tháng 1 năm 2026, một bài phát biểu quan trọng tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới (Davos) đã xác nhận lập trường bảo hộ thương mại cứng rắn của Mỹ, đẩy giá vàng lên trên $4.800. Cú hích cuối cùng lên $4.967 diễn ra ngay trong phiên giao dịch hôm nay khi xuất hiện các báo cáo về các cuộc chuyển quân trên biển ở Bắc Đại Tây Dương. Lo sợ sự rạn nứt hoàn toàn của liên minh phương Tây, các nhà đầu tư đã bán tháo cổ phiếu Mỹ và châu Âu để đổ hàng tỷ đô la vào thị trường vàng.
Cùng thời điểm đó, Chỉ số đồng Đô la (DXY) đã lao dốc xuống mức 98, điểm thấp nhất trong nhiều năm qua. "Đặc quyền quá mức" của đồng đô la đang phải đối mặt với thách thức lớn nhất kể từ khi chế độ bản vị vàng kết thúc. Việc "vũ khí hóa" cơ sở hạ tầng tài chính thông qua các lệnh trừng phạt và sự xói mòn tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã thúc đẩy các quốc gia tìm đến các tài sản trung lập, không chịu sự quản lý của bất kỳ chính phủ nào.
Các bên liên quan trọng yếu, bao gồm Ngân hàng Trung ương Ba Lan (người mua vàng hăng hái nhất thế giới với gần 100 tấn vào năm 2025), cùng với Trung Quốc và Brazil, đã thay đổi hoàn toàn mức giá sàn của thị trường. Mặc dù khối lượng giao dịch trên sàn COMEX đạt mức kỷ lục, nhưng tính thanh khoản trên thị trường vàng vật chất vẫn ở mức thấp đáng báo động. Tại các trung tâm tài chính lớn như London và Singapore, giá chênh lệch để mua được vàng miếng và tiền xu vật chất đã lên tới 15% so với giá niêm yết.
Cột mốc $4.967 không chỉ đơn thuần là một đợt tăng giá hàng hóa; nó đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong tiến trình "phi đô-la hóa". Lần đầu tiên trong lịch sử hiện đại, tổng giá trị thị trường của số vàng mà các ngân hàng trung ương nước ngoài nắm giữ đã vượt qua tổng số trái phiếu Kho bạc Mỹ của họ. Điều này cho thấy các cơ quan quản lý tiền tệ thế giới không còn coi đồng USD là tài sản "không rủi ro" duy nhất nữa.
Tái cấu trúc tài chính và tương lai của vàng
Sự kiện này gợi nhớ đến sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods đầu thập niên 1970 dẫn đến việc định giá lại vàng trên quy mô lớn. Tuy nhiên, khác với những năm 70, đà tăng hiện nay được tiếp sức bởi một thế giới đa cực, nơi khối BRICS đang tích cực thử nghiệm các hệ thống thanh toán bằng vàng cho thương mại quốc tế. Những tác động lan tỏa đã xuất hiện trên thị trường nợ công, khi nhà đầu tư ưu tiên vàng hơn trái phiếu chính phủ dài hạn, làm tăng chi phí vay nợ cho các quốc gia đang gánh mức thâm hụt kỷ lục.
Giá vàng tăng cao cũng đang tạo ra một hình thái mới mang tên "chủ nghĩa dân tộc về tài nguyên". Tại các khu vực như Mozambique và Tây Phi, nơi các mỏ vàng thường xuyên bị nhắm tới bởi các nhóm phiến quân, giá trị kim loại tăng vọt đã làm trầm trọng thêm các xung đột địa phương. Chính phủ tại đây đang tìm cách đàm phán lại các hợp đồng khai thác hoặc tăng thuế bản quyền, tạo ra một môi trường pháp lý phức tạp cho các tập đoàn khai khoáng đa quốc gia. "Bản vị vàng" đang quay trở lại không phải bằng luật lệ, mà bằng chính sức mạnh của nhu cầu thị trường.
Trong ngắn hạn, thị trường đang chuẩn bị cho một giai đoạn chốt lời mạnh mẽ. Các chuyên gia phân tích kỹ thuật cảnh báo rằng ngưỡng $5.000 là một rào cản tâm lý khổng lồ có thể kích hoạt các lệnh bán tự động. Tuy nhiên, mọi đợt điều chỉnh giảm giá có lẽ sẽ nhanh chóng bị hấp thụ bởi nhu cầu mua vào từ các ngân hàng trung ương. Chiến lược của nhiều nhà đầu tư đang chuyển dịch từ "vàng trên giấy" (các quỹ ETF, hợp đồng tương lai) sang "vàng vật chất ký gửi" do lo ngại về rủi ro thanh khoản của các sàn giao dịch.
Về lâu dài, mức giá cao bền vững này sẽ buộc cấu trúc tài chính toàn cầu phải tái cấu trúc. Nếu vàng giữ vững trên mức $4.500 trong thời gian dài, nó có thể trở thành "mỏ neo thực tế" cho một loại tiền tệ thương mại quốc tế mới. Chúng ta cũng có thể chứng kiến sự bùng nổ trong khai thác vàng dưới đáy biển sâu và tái mở cửa các mỏ cấp thấp vốn trước đây không có lãi ở mức giá $2.000. Kỷ nguyên "vàng rẻ" đã kết thúc, và thế giới phải làm quen với một thực tế tài chính mới nơi vàng một lần nữa trở thành tài sản quan trọng nhất trên bàn cờ.
Golden Fund nhận định rằng việc giá vàng chạm ngưỡng $4.967 không chỉ đơn thuần là một đợt tăng giá mang tính đầu cơ, mà là lời cảnh báo về sự rạn nứt sâu sắc trong hệ thống tài chính dựa trên đồng đô la Mỹ đã tồn tại hơn nửa thế kỷ. Việc vàng vượt qua trái phiếu Kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ ưu tiên của các ngân hàng trung ương cho thấy một sự dịch chuyển cấu trúc mang tính thời đại: thế giới đang tìm kiếm một "mỏ neo" giá trị trung lập và không thể bị vũ khí hóa bởi các lệnh trừng phạt. Trong bối cảnh "Sự cố Greenland" đẩy rủi ro địa chính trị lên mức báo động đỏ, vàng đã lấy lại vị thế là thước đo cuối cùng của niềm tin. Golden Fund dự báo rằng dù thị trường có thể xuất hiện các nhịp điều chỉnh kỹ thuật khi tiến sát ngưỡng tâm lý $5.000, nhưng với sự tham gia quyết liệt của các quốc gia BRICS+ và xu hướng "phi đô-la hóa" đang diễn ra mạnh mẽ, kỷ nguyên của vàng giá rẻ đã thực sự khép lại, mở ra một trật tự tài chính đa cực nơi các tài sản hữu hình nắm giữ quyền kiểm soát tối thượng.
>> Xem thêm: Căng thẳng địa chính trị đạt đỉnh: Giá vàng và bạc liên tục phá đỉnh
