Tại Davos 2026, một sự đồng thuận đã hình thành giữa các nhà lãnh đạo chính trị, hoạch định chính sách và giới tinh hoa tài chính toàn cầu: thế giới đang bước vào một giai đoạn mới, nơi các quy tắc từng được coi là nền tảng cho ổn định kinh tế và tài chính quốc tế không còn vận hành như trước. Phát biểu của Thủ tướng Canada rằng “trật tự thế giới dựa trên luật lệ đã đứt gãy” không phải là một nhận định đơn lẻ, mà là tiếng nói đại diện cho tâm trạng chung tại Diễn đàn Kinh tế thế giới năm nay.
Davos 2026: Khi chính các nhà lãnh đạo thừa nhận "luật chơi toàn cầu" đã thay đổi
Khác với những năm trước, Davos 2026 không còn là diễn đàn của những tuyên bố lạc quan về hợp tác đa phương hay toàn cầu hóa sâu rộng hay là nơi để bàn về những xu hướng kinh tế mới trên thế giới. Thay vào đó, tâm điểm đã dồn vào việc nhiều lãnh đạo đã công khai thừa nhận rằng thế giới đang vận hành trong một trạng thái “kỳ lạ”, nơi luật lệ tồn tại nhưng không còn được tôn trọng đồng đều.
Thủ tướng Canada thẳng thắn cho rằng trật tự dựa trên luật lệ đã bị phá vỡ bởi chính các quốc gia từng đóng vai trò bảo trợ cho hệ thống này. Ông nhấn mạnh việc sử dụng thuế quan, trừng phạt kinh tế, kiểm soát công nghệ và tài chính như công cụ gây sức ép đã trở thành “bình thường mới”, thay vì là biện pháp cuối cùng.
Quan điểm này được nhiều lãnh đạo châu Âu chia sẻ. Cụ thể, tổng thống Pháp cảnh báo rằng thế giới đang tiến gần hơn tới “luật của kẻ mạnh”, nơi các cam kết quốc tế bị phá vỡ khi không còn phù hợp với lợi ích chiến lược. Thủ tướng Đức thì nhấn mạnh rằng các chuỗi cung ứng toàn cầu, thứ từng được xây dựng dựa trên niềm tin và hiệu quả kinh tế giờ đây đang bị tái cấu trúc vì lo ngại an ninh và địa chính trị.
Các nhà lãnh đạo đến từ châu Á và Trung Đông cũng đưa ra những nhận định tương tự. Đại diện Singapore cảnh báo về sự xói mòn của các chuẩn mực và thể chế đã được xây dựng trong suốt nhiều thập kỷ, trong khi lãnh đạo các nước vùng Vịnh nhấn mạnh rằng hệ thống hiện tại không còn đảm bảo tính trung lập, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính và thanh toán quốc tế.
Điểm chung trong các phát biểu tại Davos 2026 là sự thừa nhận rằng niềm tin vào luật chơi chung đang suy giảm nghiêm trọng. Khi luật lệ không còn là hàng rào bảo vệ, các quốc gia buộc phải ưu tiên chủ quyền kinh tế, an ninh tài chính và khả năng tự bảo vệ trước các cú sốc bên ngoài.
>> Xem thêm: Vàng lập đỉnh lịch sử: Phi đô la hóa tăng tốc trong bối cảnh bất ổn toàn cầu
Tài chính bị “vũ khí hóa” và sự thay đổi trong tư duy dự trữ
Một chủ đề được thảo luận sâu tại Davos 2026 là việc hệ thống tài chính toàn cầu ngày càng mang tính công cụ quyền lực. Các biện pháp như thuế quan, đóng băng tài sản, hạn chế thanh toán quốc tế hay kiểm soát dòng vốn không còn là ngoại lệ, mà trở thành một phần trong chiến lược liên quan đến địa chính trị.
Điều này khiến nhiều quốc gia và nhà đầu tư đặt lại câu hỏi về tính an toàn của các tài sản tài chính truyền thống. Trái phiếu chính phủ, dự trữ ngoại hối hay thậm chí tiền tệ mạnh đều tiềm ẩn rủi ro chính trị trong kịch bản căng thẳng leo thang.
Trong bối cảnh đó, vàng nổi bật lên như một tài sản không phụ thuộc vào hệ thống pháp lý hay chính sách của bất kỳ quốc gia nào. Vàng không thể bị vô hiệu hóa bằng lệnh trừng phạt, không gắn với nghĩa vụ nợ và không yêu cầu niềm tin vào một bên phát hành. Đây là lý do khiến nhiều ngân hàng trung ương tiếp tục gia tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ, coi đây là lớp phòng thủ cuối cùng trước rủi ro hệ thống.
Vàng: trụ cột ổn định của danh mục đầu tư trong kỷ nguyên mới
Những diễn biến gần đây cho thấy bất định toàn cầu không còn mang tính chu kỳ ngắn hạn, mà đang dần trở thành đặc điểm cố hữu của môi trường kinh tế - chính trị. Căng thẳng thương mại, chính sách công nghiệp mang tính bảo hộ, cùng xu hướng “chọn phe” trong chuỗi cung ứng khiến các cú sốc không còn đến từ một nguồn duy nhất, mà có thể phát sinh đồng thời từ thương mại, tài chính, địa chính trị và chính sách tiền tệ.
Trong bối cảnh đó, các khuôn khổ từng tạo ra sự ổn định từ hiệp định thương mại, thể chế đa phương cho tới các cam kết chính sách ngày càng mất đi vai trò neo kỳ vọng. Điều này buộc nhà đầu tư phải điều chỉnh cách tiếp cận: không chỉ tối ưu hóa lợi suất trong kịch bản cơ sở, mà còn phải chuẩn bị cho những kịch bản đứt gãy, nơi thanh khoản, niềm tin và khả năng dự báo đồng loạt suy yếu.
Trong một thế giới mà rủi ro mang tính cấu trúc và khó dự báo, vai trò của vàng trong danh mục đầu tư cần được nhìn nhận lại một cách chiến lược. Vàng không nhằm tối đa hóa lợi nhuận ngắn hạn, mà giúp danh mục duy trì sự ổn định khi các kịch bản cực đoan xảy ra.
Golden Fund cho rằng chuỗi phát biểu của các nhà lãnh đạo tại Davos 2026 đã phản ánh một thực tế ngày càng rõ nét: trật tự dựa trên luật lệ không còn là nền tảng đủ vững để bảo đảm niềm tin toàn cầu. Trong bối cảnh đó, dòng tiền có xu hướng tìm đến những tài sản tồn tại độc lập với hệ thống luật lệ và cam kết chính trị. Lịch sử tài chính cho thấy vàng là một trong số rất ít tài sản đáp ứng được vai trò này.
