Báo cáo NFP là dữ liệu kinh tế quan trọng được Fed theo dõi sát sao, phản ánh sức khỏe thị trường lao động Mỹ và định hình kỳ vọng của thị trường vào lãi suất cùng đồng USD. Vì tác động mạnh tới chính sách tiền tệ, NFP thường khiến giá vàng biến động rất lớn.
Sự quan trọng của Báo cáo việc làm phi nông nghiệp của Mỹ
Báo cáo việc làm phi nông nghiệp của Mỹ (Non - Farm Payrolls - NFP) là một trong những dữ liệu kinh tế có sức ảnh hưởng lớn nhất tới thị trường tài chính toàn cầu. Đối với vàng, NFP không chỉ là một con số về lao động, mà là chìa khóa định hình kỳ vọng lãi suất, USD và chính sách tiền tệ của Fed. Đó là lý do vì sao mỗi kỳ công bố NFP, giá vàng thường biến động rất mạnh, thậm chí đảo chiều chỉ trong vài phút. Non - Farm Payrolls chính là dữ liệu kinh tế được Fed theo dõi sát sao nhằm đưa ra các quyết định về chính sách tiền tệ.
NFP phản ánh số lượng việc làm mới được tạo ra trong nền kinh tế Mỹ (không bao gồm việc làm trong lĩnh vực nông nghiệp), qua đó cho thấy sức khỏe thực của nền kinh tế và thị trường lao động. Với Fed, đây là dữ liệu then chốt bởi tối đa hóa việc làm chính là một trong hai nhiệm vụ cơ bản của cơ quan quyền lực này.
Khi NFP mạnh (việc làm tăng cao, tỷ lệ thất nghiệp thấp, thu nhập tăng nhanh), Fed có cơ sở để cho rằng nền kinh tế đủ khỏe để chịu được lãi suất cao. Ngược lại, NFP yếu cho thấy kinh tế đang hạ nhiệt, rủi ro suy thoái gia tăng và Fed cần nới lỏng chính sách. Thị trường tài chính luôn đi trước bằng cách định giá kỳ vọng. Vì vậy, NFP trở thành dữ liệu có khả năng thay đổi kỳ vọng lãi suất trong tương lai, kéo theo sự điều chỉnh đồng thời của đồng USD, lợi suất trái phiếu và cuối cùng là giá vàng. Nói cách khác, NFP không chỉ là “tin lao động”, mà là tín hiệu chính sách tiền tệ được thị trường soi kỹ nhất mỗi tháng.
>> Xem thêm: Hướng dẫn đọc Bảng lương Phi nông nghiệp (Non-farm payrolls)
Cơ chế truyền dẫn từ NFP đến giá vàng
Vàng không phản ứng trực tiếp với số việc làm tăng hay giảm, mà phản ứng thông qua ba kênh chính: lãi suất thực, USD và tâm lý rủi ro. Khi NFP vượt kỳ vọng, thị trường thường nâng dự báo lãi suất hoặc kéo dài thời gian duy trì lãi suất cao. Lãi suất thực (lãi suất danh nghĩa trừ kỳ vọng lạm phát) tăng lên, làm chi phí cơ hội nắm giữ vàng cao hơn, từ đó gây áp lực giảm giá vàng. Ngược lại, NFP yếu khiến kỳ vọng cắt giảm lãi suất tăng lên, lãi suất thực giảm và vàng được hưởng lợi.
Dữ liệu NFP mạnh thường hỗ trợ USD do dòng tiền tìm đến tài sản sinh lợi cao hơn tại Mỹ. Vì vàng được định giá bằng USD, USD mạnh lên khiến vàng trở nên đắt hơn với nhà đầu tư quốc tế, làm cầu vàng suy yếu. Khi dữ liệu NFP yếu, đồng USD giảm giá từ đó tạo điều kiện cho vàng tăng.
Trước giờ công bố NFP, thị trường thường ở trạng thái “nín thở”, vị thế đầu cơ được dồn nén. Chỉ cần dữ liệu lệch khỏi kỳ vọng, các vị thế này sẽ bị đóng hoặc đảo chiều nhanh chóng, tạo ra biến động lớn trong thời gian ngắn. Đây là lý do vì sao giá vàng thường giật mạnh ngay khi tin ra, kể cả khi xu hướng trung hạn không thay đổi. Điểm quan trọng là: vàng phản ứng với sự thay đổi kỳ vọng, không phải với bản thân con số NFP.
>> Xem thêm: USD bước vào chu kỳ suy yếu dài hạn, vàng hưởng lợi như thế nào?
Vì sao đôi khi NFP mạnh mà vàng vẫn tăng và ngược lại?
Một trong những nhầm lẫn phổ biến của nhà đầu tư là cho rằng “NFP mạnh thì vàng phải giảm, NFP yếu thì vàng phải tăng”. Golden Fund cho rằng thực tế thị trường phức tạp hơn nhiều logic ngược chiều này bởi thị trường phản ứng với chênh lệch so với kỳ vọng, không phải với mức tuyệt đối nào cả. Nếu NFP cao nhưng thấp hơn dự báo, vàng vẫn có thể tăng. Ngược lại, NFP vẫn tăng trưởng dương nhưng thấp hơn nhiều so với kỳ vọng thị trường, cũng đủ để kích hoạt kỳ vọng nới lỏng tiền tệ.
Ngoài ra, nhà đầu tư không chỉ nhìn vào số việc làm, mà còn soi kỹ thu nhập bình quân theo giờ, tỷ lệ tham gia lực lượng lao động và tỷ lệ thất nghiệp. Một báo cáo có thể “đẹp” về số việc làm nhưng thu nhập tăng chậm, hàm ý áp lực lạm phát giảm, điều này lại có lợi cho vàng.
Cuối cùng, NFP chỉ là một mảnh ghép trong bức tranh lớn bởi nếu trước đó thị trường đã lo ngại suy thoái, căng thẳng tài chính hoặc bất ổn địa chính trị, thì ngay cả NFP tốt cũng không đủ để đảo ngược xu hướng tìm đến tài sản phòng vệ như vàng. Phản ứng ngắn hạn của vàng sau NFP đôi khi chỉ phản ánh hoạt động giao dịch và tái định vị, không phải sự thay đổi trong câu chuyện vĩ mô dài hạn. Vì vậy, vàng có thể biến động mạnh trong vài giờ nhưng quay lại xu hướng cũ trong những ngày sau đó.
