- Giá vàng lập đỉnh lịch sử khi căng thẳng chính trị giữa Nhà Trắng và Fed làm suy giảm niềm tin vào USD và vai trò độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ.
- Cuộc điều tra Chủ tịch Fed Jerome Powell bị nghi mang động cơ chính trị, làm dấy lên lo ngại Fed chịu áp lực hạ lãi suất và mất tính tự chủ trong điều hành tiền tệ.
- Nhà đầu tư toàn cầu chuyển sang tài sản trú ẩn như vàng khi rủi ro chính trị nội bộ Mỹ gia tăng, mở ra một kỷ nguyên bất ổn mới trên thị trường tài chính.
Giá vàng lập kỷ lục do bất ổn chính trị tại Mỹ
Vào ngày 12 tháng 1 năm 2026, giá vàng thế giới đã tăng vọt lên mức cao nhất mọi thời đại, vượt qua mốc 4.600 USD/ounce. Sự tăng giá đột biến này xảy ra do những căng thẳng gay gắt giữa Nhà Trắng và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), khiến thị trường tài chính toàn cầu chao đảo.
Các nhà đầu tư đang ồ ạt bán tháo các tài sản liên quan đến đồng đô la Mỹ. Thay vào đó, họ tìm đến vàng như một "hầm trú ẩn" an toàn. Trong mắt nhiều người, vàng là loại tiền tệ thực sự có giá trị bền vững khi các biến động chính trị làm suy yếu lòng tin vào tiền mặt.
Nguyên nhân sâu xa của sự hỗn loạn này là rủi ro chính trị tại Mỹ đang gia tăng mạnh mẽ. Mỹ vốn luôn được xem là nơi có các tổ chức tài chính ổn định nhất thế giới, nhưng hiện tại, niềm tin đó đang bị lung lay dữ dội.
Việc Bộ Tư pháp Mỹ điều tra Chủ tịch Fed Jerome Powell đã khiến giá trị của đồng đô la bị sụt giảm. Thị trường lo ngại rằng sự độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ - một yếu tố then chốt để giữ vững nền kinh tế - đang đứng trước nguy cơ bị chấm dứt.
>>Xem thêm: Thị trường kim loại giằng co trước cú sốc địa chính trị năm 2026
Cuộc đối đầu trực diện và những cáo buộc chính trị
Căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi Bộ Tư pháp Mỹ gửi trát hầu tòa cho Chủ tịch Fed vào cuối tuần qua. Cuộc điều tra này tập trung vào dự án sửa chữa trụ sở Fed tại Washington bị vượt ngân sách 600 triệu USD. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng đây chỉ là cái cớ để gây áp lực chính trị.
Chủ tịch Fed Jerome Powell đã đáp trả bằng một video khẳng định ông sẽ không từ chức. Ông cho rằng cuộc điều tra này là một "màn kịch" nhằm trả đũa việc Fed không chịu giảm lãi suất theo yêu cầu của Nhà Trắng để bù đắp chi phí thuế quan.
Phía Nhà Trắng cũng không nhượng bộ khi công khai chỉ trích ông Powell yếu kém trong quản lý và gây hại cho nền kinh tế. Sự rạn nứt này đã kéo dài nhiều tháng qua, khi Chính phủ muốn lãi suất thấp để giảm nợ, còn Fed lại muốn giữ lãi suất cao để kiềm chế lạm phát.
Sự can thiệp này được các cựu lãnh đạo Fed đánh giá là hành vi "vũ khí hóa" hệ thống tư pháp. Nếu Fed mất đi tính độc lập và phải làm theo ý muốn của các chính trị gia, nền kinh tế Mỹ có thể rơi vào tình trạng lạm phát mất kiểm soát giống như một số quốc gia đang phát triển khác.
Tương lai bất ổn
Thị trường tài chính được dự báo sẽ duy trì trạng thái biến động mạnh cho đến khi nhiệm kỳ của ông Powell kết thúc vào tháng 5 năm 2026. Tiến trình tìm kiếm người kế nhiệm hiện đang gặp nhiều trở ngại do sự phản đối từ các nghị sĩ, những người tuyên bố sẽ ngăn chặn mọi đề cử mới cho đến khi các cuộc điều tra liên quan được làm rõ.
Sự bất ổn này đã dẫn đến việc đồng đô la Mỹ sụt giảm giá trị đáng kể so với các đồng tiền mạnh khác như Euro hay Franc Thụy Sĩ. Tâm lý lo ngại về rủi ro lạm phát đang đẩy nhu cầu tích trữ vàng lên cao kỷ lục, đồng thời kéo theo giá bạc chạm mức 84 USD/ounce.
Bất kể kết quả của cuộc khủng hoảng này ra sao, niềm tin của giới đầu tư đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Việc xuất hiện tiền lệ dùng điều tra hình sự để tác động đến chính sách tiền tệ đang thay đổi cách nhìn nhận của thị trường quốc tế đối với đồng đô la Mỹ, khiến đồng tiền này trở nên kém tin cậy hơn trước.
Trái phiếu chính phủ Mỹ hiện không còn được xem là tài sản an toàn tuyệt đối. Thay vào đó, một làn sóng dịch chuyển tài sản sang vàng đang diễn ra mạnh mẽ nhằm bảo vệ giá trị danh mục đầu tư trước những rủi ro chính trị và sự bất ổn tại Hoa Kỳ trong kỷ nguyên mới.
Golden Fund nhận định rằng cuộc xung đột pháp lý và chính trị chưa từng có giữa Nhà Trắng và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã tạo ra một "cú sốc lòng tin" sâu sắc trên phạm vi toàn cầu, biến rủi ro thể chế tại Hoa Kỳ trở thành động lực tăng trưởng chính cho kim loại quý. Việc "vũ khí hóa" hệ thống tư pháp để gây áp lực lên chính sách tiền tệ không chỉ làm xói mòn tính độc lập của Fed mà còn phá vỡ vị thế của đồng đô la Mỹ như một tài sản dự trữ an toàn tuyệt đối. Trong bối cảnh các định chế tài chính truyền thống bị lung lay, vàng đã vượt xa vai trò của một hàng hóa thông thường để trở thành thước đo sự ổn định của hệ thống tài chính, phản ánh nỗi lo sợ về một kỷ nguyên lạm phát mất kiểm soát và sự bất ổn chính trị kéo dài.
>>Xem thêm: Sản lượng khai thác vàng toàn cầu: Liệu đã chạm ngưỡng giới hạn?
