- Đe dọa được đưa ra sau nhiều tuần ông Trump công kích các nghị sĩ Dân chủ cấp bang và cộng đồng người Somalia
- Khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy nội bộ đảng Cộng hòa chia rẽ về việc áp dụng các biện pháp thực thi pháp luật cứng rắn
- Quân đội Mỹ đã được triển khai 30 lần theo Đạo luật Chống Nổi dậy kể từ năm 1807
Căng thẳng biểu tình và đe dọa dùng quân đội tại Minnesota
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Năm đe dọa sẽ viện dẫn Đạo luật Chống Nổi dậy (Insurrection Act) để triển khai lực lượng quân đội tới bang Minnesota, sau nhiều ngày biểu tình dữ dội phản đối việc lực lượng thực thi di trú xuất hiện dày đặc trên các tuyến phố Minneapolis.
Bầu không khí đối đầu giữa người dân và các sĩ quan liên bang ngày càng căng thẳng kể từ khi một đặc vụ ICE bắn chết công dân Mỹ Renee Good khi bà đang ngồi trong xe tại Minneapolis cách đây 8 ngày. Sau sự việc này, các cuộc biểu tình không chỉ giới hạn trong thành phố mà còn lan sang nhiều khu vực khác.
Lời cảnh báo mới nhất của ông Trump được đưa ra chỉ vài giờ sau khi một sĩ quan di trú bắn một người đàn ông Venezuela, người mà chính phủ cho biết đã bỏ chạy khi bị yêu cầu dừng xe để kiểm tra. Người này bị thương ở chân.
Trên mạng xã hội, ông Trump tuyên bố rằng nếu “các chính trị gia tham nhũng ở Minnesota” không tuân thủ pháp luật và không ngăn chặn “những kẻ kích động chuyên nghiệp và nổi loạn” tấn công các nhân viên ICE – những người ông gọi là đang “làm nhiệm vụ vì đất nước” – thì ông sẽ kích hoạt Đạo luật Chống Nổi dậy.
Trong nhiều tuần qua, ông Trump liên tục chỉ trích các lãnh đạo Dân chủ của bang Minnesota, đồng thời có những phát ngôn miệt thị cộng đồng người gốc Somalia tại đây. Chính quyền liên bang đã điều gần 3.000 sĩ quan tới khu vực Minneapolis, mang theo vũ khí, mặc trang phục ngụy trang kiểu quân đội và che kín mặt khi tuần tra trên đường phố.
>> Xem thêm: Chính quyền Trump làm việc với các công ty dầu khí về vấn đề Venezuela
Bạo lực leo thang, tranh cãi pháp lý và chia rẽ chính trị
Lực lượng liên bang vấp phải các cuộc biểu tình ồn ào kéo dài cả ngày lẫn đêm. Người dân thổi còi, gõ nhạc cụ và hô khẩu hiệu phản đối. Tối thứ Tư, đám đông tụ tập gần khu vực nơi người đàn ông Venezuela bị bắn, buộc lực lượng chức năng phải sử dụng lựu đạn gây choáng và hơi cay để giải tán.
Sau khi phần lớn người biểu tình rời đi, một nhóm nhỏ đã phá hoại một chiếc xe mà họ tin là của lực lượng liên bang. Một người đã viết dòng chữ sơn đỏ “Treo cổ Kristi Noem”, ám chỉ Bộ trưởng An ninh Nội địa – người trực tiếp giám sát ICE.
Kể từ khi chiến dịch tăng cường được triển khai, các đặc vụ liên bang đã bắt giữ cả người nhập cư lẫn người biểu tình, trong một số trường hợp còn đập kính xe và kéo người ra ngoài. Nhiều người dân da đen và gốc Mỹ Latinh phản ánh họ bị chặn lại và yêu cầu xuất trình giấy tờ dù là công dân Mỹ.
Một vụ việc gây chú ý lớn là trường hợp công dân Mỹ Aliya Rahman, người bị các sĩ quan di trú đeo mặt nạ kéo khỏi xe và khống chế gần nơi Renee Good bị bắn chết. Rahman cho biết bà bị “đối xử như một con vật” dù đã thông báo mình là người khuyết tật, và sau đó ngất xỉu trong trại giam trước khi được đưa tới bệnh viện.
Về mặt pháp lý, Đạo luật Chống Nổi dậy năm 1807 cho phép tổng thống triển khai quân đội hoặc liên bang hóa Vệ binh Quốc gia để dập tắt bạo loạn, và đã được sử dụng 30 lần trong lịch sử Mỹ. Các động thái cứng rắn của ông Trump đang làm lộ rõ sự chia rẽ trong nội bộ đảng Cộng hòa, khi khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy đa số ủng hộ bắt giữ mạnh tay, nhưng một bộ phận đáng kể cho rằng cần hạn chế gây tổn hại cho người dân.
Golden Fund nhận định căng thẳng nội địa Mỹ leo thang tại Minnesota, cùng nguy cơ chính quyền liên bang kích hoạt Đạo luật Chống Nổi dậy để triển khai quân đội, đã làm gia tăng rủi ro chính trị và bất ổn xã hội tại nền kinh tế lớn nhất thế giới. Diễn biến này củng cố tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư, thúc đẩy dòng tiền tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn, trong đó vàng tiếp tục được hưởng lợi. Trong ngắn hạn, thông tin trên tạo nền hỗ trợ cho giá vàng, giúp giá duy trì xu hướng tăng.
>> Xem thêm: Tổng thống Trump tạm hoãn áp thuế khoáng sản chiến lược
