- Thị trường kim loại quý đang tách rời các yếu tố truyền thống như chính sách tiền tệ của Fed, giá phản ánh ngày càng rõ tình trạng khan hiếm vật chất và rủi ro địa chính trị.
- Việc siết ký quỹ mạnh gây điều chỉnh ngắn hạn nhưng nhu cầu vật chất nhanh chóng hấp thụ, trong bối cảnh chính phủ và ngân hàng âm thầm tích lũy kim loại.
- Trung Quốc kiểm soát xuất khẩu kim loại từ 2026 cùng nhu cầu công nghiệp công nghệ cao làm gia tăng nguy cơ sốc nguồn cung, hỗ trợ xu hướng tăng trung - dài hạn của vàng và bạc.
Sự tách rời của thị trường kim loại quý và chính sách tiền tệ
Thị trường kim loại quý toàn cầu đang phát đi tín hiệu về một sự “tách rời lịch sử” khỏi các động lực kinh tế truyền thống. Giá kim loại tăng mạnh bất chấp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang chia rẽ sâu sắc và việc CME vừa áp dụng lần tăng ký quỹ khẩn cấp thứ hai trong tuần nhằm hạ nhiệt biến động.
Diễn biến này cho thấy chính sách tiền tệ không còn là yếu tố chi phối chính đối với giá kim loại quý. Dù thị trường trái phiếu đang định giá khả năng Fed tạm dừng chính sách lên tới khoảng 80% sau cuộc bỏ phiếu chia rẽ 9-3, nhưng phản ứng của thị trường kim loại lại đi theo hướng khác.
Khoảng cách giữa thị trường “giấy” (hợp đồng phái sinh) và thị trường vật chất đang ngày càng lớn. Giá cả phản ánh tình trạng khan hiếm thực tế nhiều hơn là kỳ vọng lãi suất hay các tín hiệu chính sách vĩ mô truyền thống.
Trong bối cảnh đó, yếu tố địa chính trị và cuộc cạnh tranh kiểm soát tài nguyên giữa các quốc gia nổi lên như động lực giá quan trọng nhất, thay thế vai trò dẫn dắt trước đây của Fed và các chỉ báo kinh tế quen thuộc.
>>Xem thêm: Vàng và bạc bước vào kỷ nguyên mới: Nhà đầu tư nên kỳ vọng điều gì trong năm 2026
Sự trỗi dậy của "Ngân hàng thương mại" và cuộc đua sở hữu
Trước đà tăng mạnh của giá bạc, các sở giao dịch đã có động thái quyết liệt nhằm kiềm chế biến động. CME Group nâng mức ký quỹ ban đầu đối với hợp đồng bạc lên 32.500 USD/hợp đồng, tăng 30% chỉ sau vài ngày kể từ lần điều chỉnh trước đó.
Việc chi phí nắm giữ tăng cao đã kích hoạt làn sóng bán tháo ngắn hạn, kéo giá bạc giảm về vùng quanh 72 USD/ounce. Tuy nhiên, nhu cầu vật chất được cho là đã nhanh chóng hấp thụ lực bán này, khiến nhịp điều chỉnh mang tính kỹ thuật hơn là đảo chiều xu hướng.
Thị trường hiện chứng kiến các đợt dao động mạnh và nhanh, phản ánh trạng thái tái cân bằng khi nhiều nhóm tham gia cùng lúc. Ngân hàng, chính phủ và nhà đầu tư cá nhân đang cạnh tranh để tiếp cận cùng một nguồn cung kim loại vật chất hạn chế.
Đáng chú ý, một xu hướng được gọi là “ngân hàng thương mại” đang quay trở lại, trong đó các chính phủ âm thầm sử dụng các ngân hàng thương mại để tích lũy kim loại. Các hoạt động mua này diễn ra có kiểm soát nhằm tránh gây sốc giá, nhưng lại góp phần làm thị trường ngày càng căng thẳng về nguồn cung.
Chiến lược của Trung Quốc và điểm nóng công nghiệp
Tình trạng khan hiếm kim loại vật chất còn bị đẩy cao bởi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới từ Trung Quốc. Thay vì cấm hoàn toàn, Bắc Kinh áp dụng hệ thống cấp phép từ ngày 1/1/2026 nhằm kiểm soát chặt dòng chảy kim loại ra nước ngoài.
Chính sách này tập trung hạn chế xuất khẩu nguyên liệu thô như thỏi bạc lớn và bạc dạng hạt, trong khi vẫn cho phép xuất khẩu các sản phẩm hoàn thiện. Cách tiếp cận có chọn lọc này giúp Trung Quốc giữ lại nguyên liệu đầu vào cho sản xuất trong nước, đồng thời duy trì hoạt động xuất khẩu hàng hóa.
Hệ quả là các nhà sản xuất phương Tây, vốn phụ thuộc nhiều vào bạc tinh luyện từ Trung Quốc, có thể đối mặt với nút thắt logistics tương tự giai đoạn đại dịch. Điều này làm gia tăng rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy chi phí sản xuất lên cao.
Song song đó, nhu cầu công nghiệp mới cũng đang nổi lên, đặc biệt từ các lĩnh vực công nghệ cao như pin thể rắn, trí tuệ nhân tạo và thiết bị quốc phòng. Trong bối cảnh cạnh tranh tài nguyên ngày càng gay gắt, kim loại quý – đặc biệt là bạc và vàng – được xem là tài sản chiến lược, khiến rủi ro giá tăng mạnh trong trung và dài hạn trở nên rõ nét hơn.
Golden Fund nhận định: Những thông tin trên cho thấy thị trường kim loại quý đang bước vào giai đoạn tái định giá sâu, khi động lực giá dịch chuyển từ chính sách tiền tệ sang yếu tố khan hiếm vật chất và cạnh tranh địa chính trị. Việc Fed mất dần vai trò dẫn dắt, cùng các biện pháp siết ký quỹ chỉ gây biến động ngắn hạn, khiến vàng và bạc ngày càng phản ánh nhu cầu nắm giữ tài sản chiến lược hơn là kỳ vọng lãi suất. Trong bối cảnh nguồn cung vật chất bị thắt chặt, đặc biệt từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu và xu hướng tích trữ của các quốc gia, giá vàng có xu hướng được nâng đỡ bền vững như tài sản trú ẩn dài hạn, trong khi giá bạc nhạy cảm hơn và có thể biến động mạnh hơn do vừa chịu ảnh hưởng đầu cơ, vừa đối mặt rủi ro thiếu hụt nguồn cung cho nhu cầu công nghiệp.
>>Xem thêm: Bạc có thể vượt 125 USD/oz năm 2026 do thiếu hụt nguồn cung
