- Vàng vượt 4.600 USD/ounce, bạc trên 90 USD do bất ổn thể chế tại Mỹ và căng thẳng địa chính trị, kích hoạt làn sóng trú ẩn an toàn toàn cầu.
- Nghi vấn về tính độc lập của Fed và suy yếu uy tín USD khiến vàng không chỉ là phòng ngừa lạm phát mà trở thành kênh tái định giá rủi ro hệ thống.
- Nhu cầu công nghiệp (năng lượng tái tạo, công nghệ cao) đẩy bạc vào trạng thái “thắt chặt nguồn cung”, củng cố xu hướng tăng dài hạn của kim loại quý.
Cơn sốt vàng và bạc đạt đỉnh lịch sử
Vào ngày 14 tháng 1 năm 2026, thị trường tài chính toàn cầu đã chứng kiến một cú sốc lớn khi giá vàng và bạc đồng loạt phá vỡ mọi kỷ lục từ trước đến nay. Giá vàng giao ngay đã vượt ngưỡng 4.630 USD/ounce, trong khi giá bạc cũng tăng vọt lên mức hơn 90 USD/ounce. Đây là một sự kiện lịch sử, đánh dấu mức tăng trưởng kinh ngạc của bạc lên tới 27% chỉ trong một thời gian ngắn đầu năm.
Nguyên nhân của đợt tăng giá này được ví như một "cơn bão hoàn hảo". Sự bất ổn trong các cơ quan chính phủ tại Hoa Kỳ, kết hợp với tình hình căng thẳng địa chính trị ngày càng tồi tệ ở Trung Đông và Nam Mỹ, đã tạo ra một làn sóng hoảng loạn. Cả những nhà đầu tư cá nhân lẫn các tổ chức lớn đều đang đổ xô đi mua kim loại quý để bảo vệ tài sản của mình.
Việc giá vàng và bạc tăng nhanh cho thấy sự sụp đổ niềm tin vào các đồng tiền truyền thống và tính độc lập của các ngân hàng trung ương. Đồng đô la Mỹ đang đối mặt với thử thách lớn nhất về uy tín trong nhiều thập kỷ qua. Giờ đây, việc mua vàng không còn chỉ để chống lại lạm phát, mà đã trở thành cách để các nhà đầu tư đánh giá lại rủi ro của toàn bộ nền kinh tế thế giới.
Cú sốc tăng giá này cũng đang gây áp lực nặng nề lên các ngành công nghiệp. Từ năng lượng xanh đến sản xuất đồ điện tử cao cấp, chi phí nguyên liệu tăng cao đang đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu. Các nhà sản xuất công nghệ tiên tiến nhất thế giới đang phải đối mặt với nguy cơ thua lỗ do biên lợi nhuận bị thu hẹp đáng kể bởi giá kim loại đầu vào quá đắt đỏ.
>> Xem thêm: Xung đột Nhà Trắng – Fed: Chất xúc tác đẩy giá vàng lên kỷ lục
Khủng hoảng niềm tin và những bất ổn địa chính trị
Đà tăng giá kỷ lục hôm nay bắt nguồn từ một chuỗi các sự kiện chưa từng có bắt đầu từ cuối năm 2025. Nguyên nhân chính dẫn đến sự biến động dữ dội tuần này là cuộc khủng hoảng tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Thị trường đã chao đảo sau khi có thông tin Bộ Tư pháp điều tra Chủ tịch Fed Jerome Powell, cùng lúc với những tranh cãi gay gắt giữa ông và chính quyền của Tổng thống Trump về chính sách lãi suất.
Sự rạn nứt trong tính độc lập của Fed khiến nhiều tổ chức tài chính lớn quyết định từ bỏ đồng đô la Mỹ để chuyển sang tích trữ vàng. Họ tin rằng khi các thể chế tài chính không còn ổn định, kim loại quý mới là "đồng tiền của Chúa" và là nơi trú ẩn an toàn nhất. Điều này đã đẩy nhu cầu mua vào lên cao chưa từng thấy.
Bên cạnh đó, bản đồ chính trị thế giới cũng đang đầy rẫy những bất ổn. Từ các hoạt động quân sự của Mỹ tại Venezuela đến căng thẳng leo thang với Iran, tất cả đều đẩy tâm lý lo ngại của thị trường lên mức tối đa. Ngay cả những tranh chấp ngoại giao về lợi ích của Mỹ tại Greenland cũng tạo ra những dự đoán bất ngờ mà thị trường chưa kịp chuẩn bị trước đó.
Phản ứng của thị trường diễn ra rất quyết liệt khi các sàn giao dịch hàng hóa tại London và New York ghi nhận khối lượng mua bán kỷ lục chỉ trong vài giờ đầu tiên. Các ngân hàng lớn như J.P. Morgan đã ngay lập tức điều chỉnh dự báo, cho rằng giá vàng có thể sớm chạm mốc 5.000 USD. Riêng với bạc, tình trạng khan hiếm nguồn cung đang trở nên trầm trọng khi ngành sản xuất xe điện và năng lượng mặt trời phải tranh giành mua bạc với các nhà đầu tư đang hoảng loạn.
Thay đổi cấu trúc tài chính và dự báo tương lai
Sự tăng giá lần này không chỉ là nhất thời mà phản ánh một sự thay đổi sâu sắc trong hệ thống tài chính toàn cầu. Thế giới hiện nay phụ thuộc rất lớn vào kim loại quý cho cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư. Không giống như đỉnh giá năm 2011, đợt tăng giá năm 2026 này bắt nguồn từ việc thiếu hụt nguồn cung thực tế; thế giới đơn giản là không khai thác đủ bạc để phục vụ cho công nghệ 6G và năng lượng mặt trời.
Các ngân hàng trung ương ở những nền kinh tế mới nổi đang đẩy nhanh nỗ lực "phi đô la hóa". Họ chuyển dịch dự trữ ngoại hối từ trái phiếu chính phủ Mỹ sang vàng vật chất để tự bảo vệ mình trước những biến động chính trị nội bộ của Hoa Kỳ. Điều này gợi nhớ đến sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods trong quá khứ, nhưng với quy mô lớn và phức tạp hơn nhiều do nợ toàn cầu hiện nay rất chồng chéo.
Trong ngắn hạn, thị trường có thể sẽ có những đợt điều chỉnh giảm giá nhẹ do tâm lý chốt lời sau khi giá tăng quá nhanh. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng bất kỳ đợt giảm giá nào cũng sẽ bị dập tắt bởi lực mua mạnh mẽ từ các "ông lớn" tài chính. Một số báo cáo thậm chí còn dự báo giá bạc có thể lên tới 200 USD/ounce nếu tình trạng khan hiếm trong công nghiệp không được giải quyết.
Sự kiện đầu năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt quyết định: kỷ nguyên lạm phát thấp và quyền lực tuyệt đối của các ngân hàng trung ương đã kết thúc. Các nhà đầu tư cần làm quen với một thế giới mà các tài sản "giấy" (như tiền tệ, cổ phiếu) càng dễ chịu rủi ro, còn các tài sản thực như vàng và bạc sẽ lấy lại vị thế thống trị. Bước tiếp theo, mọi ánh nhìn sẽ đổ dồn vào những diễn biến tại Fed và các dữ liệu sản xuất công nghệ để xác định hướng đi mới của thị trường.
Golden Fund nhận định rằng thế giới đang đối mặt với một cuộc tái định vị rủi ro toàn cầu khi niềm tin vào hệ thống ngân hàng trung ương và đồng USD sụt giảm nghiêm trọng. Theo đó, thông tin này đẩy giá vàng tăng vọt như một tài sản trú ẩn an toàn tuyệt đối trước sự xói mòn uy tín của Fed, đồng thời kích hoạt cú hích kép cho giá bạc nhờ kết hợp giữa nhu cầu đầu cơ tích trữ và tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng trong các ngành công nghệ xanh như xe điện và pin mặt trời.
>> Xem thêm: Giá vàng giữ vững đà tăng trên 4.600 USD khi CPI Mỹ tháng 12 tăng 0,3%
