- Quan chức Nga và Ukraine cho biết vấn đề lãnh thổ là điểm bế tắc then chốt trong đàm phán
- Các cuộc thương lượng dự kiến tiếp tục vào thứ Bảy
- Ukraine kiên quyết bác bỏ yêu cầu của Nga về việc nhượng lại vùng Donetsk
- Tổng thống Zelenskiy khẳng định Mỹ đã sẵn sàng đưa ra các bảo đảm an ninh
Đàm phán hòa bình và áp lực lãnh thổ
Các nhà đàm phán Ukraine và Nga đã gặp nhau tại Abu Dhabi vào thứ Sáu để thảo luận về vấn đề lãnh thổ cốt lõi. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có dấu hiệu của một sự thỏa hiệp nào, trong bối cảnh các đợt không kích của Nga đã đẩy Ukraine vào cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất sau gần 4 năm chiến tranh.
Chính quyền Kyiv đang chịu áp lực ngày càng lớn từ phía Mỹ để đạt được một thỏa thuận hòa bình cho cuộc chiến nổ ra từ tháng 2/2022. Trong khi đó, Moscow yêu cầu Ukraine phải nhượng lại toàn bộ khu công nghiệp Donbas ở miền Đông trước khi dừng súng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy khẳng định tranh chấp lãnh thổ là vấn đề trung tâm của cuộc đàm phán ba bên (gồm Nga, Ukraine và Mỹ) dự kiến kết thúc vào thứ Bảy.
Ông Zelenskiy tuyên bố trên Telegram rằng điều quan trọng nhất là Nga phải sẵn sàng chấm dứt cuộc chiến do chính họ bắt đầu. Dù thường xuyên liên lạc với đoàn đàm phán, ông cho rằng còn quá sớm để đưa ra kết luận về kết quả ngày thứ Sáu. "Chúng ta sẽ xem cuộc đối thoại ngày mai diễn ra thế nào và kết quả cuối cùng sẽ ra sao," ông chia sẻ.
Rustem Umerov, người dẫn đầu phái đoàn Ukraine, cho biết các bên đã thảo luận về các tiêu chí để kết thúc chiến tranh và tiến trình đàm phán tiếp theo. Cuộc gặp này diễn ra ngay sau khi ông Zelenskiy hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Davos. Phía Ukraine hiện đang chờ ông Trump chốt thời gian và địa điểm để ký kết thỏa thuận bảo đảm an ninh từ Mỹ nhằm ngăn chặn nguy cơ Nga tấn công lại trong tương lai.
>> Xem thêm: Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau tấn công dân thường trong ngày đầu năm mới
Khủng hoảng năng lượng và các nút thắt Chính trị
Cuộc đàm phán ba bên do Mỹ làm trung gian diễn ra trong bối cảnh Nga tăng cường tấn công vào hệ thống điện của Ukraine, gây mất điện và sưởi ấm tại nhiều thành phố lớn khi nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng. Lãnh đạo công ty điện lực tư nhân hàng đầu Ukraine cảnh báo tình hình đang tiến gần đến một "thảm họa nhân đạo". Kyiv thừa nhận lưới điện đang trải qua những ngày khó khăn nhất kể từ cuối năm 2022.
Yêu cầu của Tổng thống Vladimir Putin về việc Ukraine phải bàn giao nốt 20% diện tích còn lại của vùng Donetsk đang là rào cản lớn nhất. Ông Zelenskiy kiên quyết từ chối nhượng bộ những vùng đất mà Nga chưa thể chiếm được sau 4 năm giao tranh tiêu hao. Các cuộc thăm dò dư luận cũng cho thấy người dân Ukraine không mặn mà với việc đổi đất lấy hòa bình.
Điện Kremlin khẳng định việc Ukraine từ bỏ toàn bộ Donbas là "điều kiện rất quan trọng". Một nguồn tin cho biết Moscow đang nhắm tới "Công thức Anchorage" – thỏa thuận được cho là giữa ông Trump và ông Putin tại Alaska vào tháng 8 năm ngoái. Theo công thức này, Nga sẽ kiểm soát toàn bộ Donbas và đóng băng các chiến tuyến khác. Tuy nhiên, cộng đồng quốc tế vẫn công nhận Donetsk là một phần của Ukraine và bác bỏ các cuộc trưng cầu dân ý của Nga.
Ngoài vấn đề đất đai, Nga còn đề xuất dùng gần 5 tỷ USD tài sản của mình đang bị đóng băng tại Mỹ để tái thiết các vùng lãnh thổ họ đang chiếm đóng. Ông Zelenskiy đã thẳng thừng bác bỏ ý tưởng này và gọi đó là sự "vô lý", đồng thời yêu cầu Nga phải bồi thường thiệt hại chiến tranh. Đây là lần đầu tiên đại diện hai nước cùng ngồi lại với trung gian Mỹ kể từ khi chiến tranh bắt đầu, đánh dấu một bước đi mới sau các cuộc tiếp xúc trước đó tại Istanbul và Abu Dhabi.
Golden Fund nhận định rằng việc cuộc đàm phán tại Abu Dhabi vẫn rơi vào bế tắc trước những bất đồng sâu sắc về lãnh thổ, kết hợp với tình trạng khủng hoảng năng lượng tồi tệ tại Ukraine, đang củng cố mạnh mẽ tâm lý lo ngại rủi ro trên thị trường toàn cầu. Do vàng vốn là tài sản trú ẩn an toàn hàng đầu, những thông tin về xung đột kéo dài và triển vọng hòa bình mờ nhạt này sẽ tạo lực đẩy khiến giá vàng duy trì ở mức cao hoặc tiếp tục tăng trưởng do nhà đầu tư tìm cách bảo vệ vốn trước những bất ổn địa chính trị.
>> Xem thêm: EU chuyển chiến lược sang phát hành nợ chung hỗ trợ Ukraine
