Từ cơn sốt vàng truyền thống đến kỷ nguyên ETF, GLD ra đời năm 2004 giúp nhà đầu tư tiếp cận vàng vật chất dễ dàng với chi phí hợp lý, thanh khoản cao và đóng vai trò phòng ngừa rủi ro hiệu quả trong danh mục.
Từ cơn sốt vàng lịch sử đến kỷ nguyên ETF: Sự ra đời của GLD
Từ thời kỳ đào vàng trong các con suối hoang sơ cho tới những câu chuyện săn tìm kho báu trong các lăng mộ cổ, vàng luôn là kim loại gắn liền với khát vọng tích lũy và bảo toàn giá trị của nhân loại. Tuy nhiên, con đường đầu tư vàng ngày nay đã thay đổi hoàn toàn. Nhà đầu tư không còn cần đến cuốc xẻng, bản đồ kho báu hay những cuộc phiêu lưu kiểu Indiana Jones. Thay vào đó, chỉ với vài thao tác giao dịch chứng khoán, họ có thể tiếp cận vàng vật chất thông qua SPDR Gold Shares ETF (GLD).
ETF (Exchange Traded Fund) là quỹ hoán đổi danh mục được giao dịch trực tiếp trên sàn chứng khoán giống như một cổ phiếu, mô phỏng biến động của một tài sản hoặc một rổ tài sản nhất định như chỉ số, trái phiếu hay hàng hóa. ETF giúp nhà đầu tư tiếp cận thị trường một cách đơn giản, minh bạch, có tính thanh khoản cao và chi phí thấp mà không cần trực tiếp nắm giữ tài sản cơ sở. Riêng với ETF vàng, mỗi chứng chỉ quỹ thường được bảo chứng bằng vàng vật chất, cho phép nhà đầu tư hưởng lợi từ biến động giá vàng mà không phải đối mặt với các vấn đề lưu trữ, bảo quản hay kiểm định chất lượng vàng.
Ra đời năm 2004, GLD là quỹ ETF hàng hóa đầu tiên trên thế giới, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cách nhà đầu tư tiếp cận vàng. Mỗi chứng chỉ quỹ GLD được bảo chứng bằng vàng vật chất thật, được lưu trữ trong các kho tiền đạt chuẩn quốc tế tại London, New York và Zurich. Phía sau mỗi cổ phiếu GLD là những thỏi vàng “London Good Delivery” nặng khoảng 400 ounce, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA). Cấu trúc này giúp GLD giải quyết triệt để những bất tiện cố hữu của việc nắm giữ vàng vật chất như chi phí lưu trữ, bảo hiểm, vận chuyển và xác thực. Nhờ đó, vàng từ một tài sản mang tính “đặc thù” đã trở thành một công cụ đầu tư linh hoạt, dễ tiếp cận và phù hợp với cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức lớn.
GLD vận hành như thế nào: Chi phí, khả năng bám giá và vai trò trong danh mục
GLD theo sát giá vàng thông qua cơ chế tạo lập và mua lại chứng chỉ quỹ với sự tham gia của các định chế tài chính lớn được ủy quyền. Khi nhu cầu tăng, các tổ chức này nộp vàng vật chất vào quỹ để tạo ra các “lô” mới gồm 100.000 chứng chỉ GLD; khi nhu cầu giảm, quy trình diễn ra theo chiều ngược lại. Nhờ đó, giá GLD trên thị trường thứ cấp luôn được neo khá chặt với giá vàng giao ngay.
Dù vậy, giống như mọi quỹ ETF khác, GLD vẫn tồn tại sai lệch bám giá nhỏ, trung bình khoảng 0,47% mỗi năm. Nguyên nhân chủ yếu đến từ phí quản lý 0,4%/năm, chi phí giao dịch và phần tiền mặt dự trữ nhỏ trong quỹ. Tuy nhiên, nếu so với chi phí lưu trữ và bảo hiểm vàng vật chất, mức phí này vẫn được xem là hợp lý.
Một điểm thường được nhắc tới là GLD có phí cao hơn một số đối thủ như iShares Gold Trust (IAU) hay SGOL. Tuy nhiên, lợi thế vượt trội của GLD nằm ở quy mô và thanh khoản. Với khối tài sản quản lý xấp xỉ 80 tỷ USD, GLD có khối lượng giao dịch lớn và chênh lệch giá mua - bán rất hẹp. Đối với nhà đầu tư giao dịch thường xuyên hoặc khối lượng lớn, chi phí “ẩn” từ spread thấp có thể bù đắp phần lớn chênh lệch phí quản lý.
Trong danh mục đầu tư, GLD thường đóng vai trò như một “bộ giảm xóc”. Với hệ số beta chỉ khoảng 0,19 (beta = 1 nghĩa là biến động cùng nhịp với thị trường, beta > 1 biến động mạnh hơn thị trường, còn beta < 1 biến động thấp hơn và có tác dụng giảm rủi ro cho danh mục), GLD có mức tương quan rất thấp với thị trường cổ phiếu. Khi cổ phiếu và trái phiếu chịu áp lực, vàng và theo đó là GLD thường vận động độc lập, giúp ổn định tổng thể danh mục và giảm biến động.
>> Xem thêm: Vị thế độc tôn của đồng Đô la Mỹ đang bị đe dọa như thế nào?
GLD trong bức tranh đầu tư rộng hơn: Thuế, đối thủ cạnh tranh và ứng dụng thực tế
Một điểm quan trọng mà nhà đầu tư không thể bỏ qua là vấn đề thuế. Theo quy định của IRS, GLD được xếp vào nhóm tài sản sưu tầm, giống như vàng vật chất. Điều này đồng nghĩa với việc lợi nhuận dài hạn có thể bị đánh thuế lên tới 28%, cao hơn đáng kể so với mức 15 - 20% của cổ phiếu thông thường. Vì vậy, GLD đặc biệt phù hợp khi được nắm giữ trong các tài khoản hưu trí hoãn thuế, nơi nhà đầu tư có thể tránh được bất lợi này.
Golden Fund cho rằng với các lựa chọn khác nhau, mỗi hình thức đầu tư vàng đều có đánh đổi riêng. Vàng vật chất mang lại cảm giác sở hữu trực tiếp nhưng đi kèm chi phí lưu trữ và bảo hiểm. Cổ phiếu khai thác vàng tránh được thuế sưu tầm nhưng lại chịu rủi ro vận hành, chính trị và quản trị doanh nghiệp. Các ETF chi phí thấp như SGOL hay BAR hấp dẫn về mặt phí, nhưng thanh khoản hạn chế hơn. OUNZ mang đến khả năng quy đổi chứng chỉ thành vàng vật chất, song kèm theo chi phí xử lý và điều kiện tối thiểu.
Trong bối cảnh đó, GLD vẫn giữ vị thế là lựa chọn “chuẩn mực” cho nhà đầu tư muốn tiếp cận vàng một cách hiệu quả, minh bạch và linh hoạt. GLD cũng thường được sử dụng như công cụ phòng ngừa rủi ro tiền tệ, đặc biệt khi đồng USD suy yếu, bởi vàng được định giá bằng USD và có xu hướng tăng khi sức mua của đồng tiền này giảm.
